Đội hình máy bay Mỹ làm nhiệm vụ tìm phi công (Ảnh: PressTV).
Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ chiến dịch giải cứu quân nhân Mỹ ở Iran ban đầu diễn ra với độ chính xác “gần như hoàn hảo”.
Dưới màn đêm, lực lượng biệt kích Mỹ lặng lẽ xâm nhập sâu vào lãnh thổ Iran mà không bị phát hiện, leo lên một sườn núi cao hơn 2.000m và đưa một sĩ quan Mỹ bị mắc kẹt đến nơi an toàn, di chuyển người này tới một địa điểm bí mật trước bình minh ngày 5/4.
Rồi mọi thứ đột ngột dừng lại.
Hai máy bay MC-130 chở khoảng 100 binh sĩ đặc nhiệm của Mỹ vào khu vực địa hình hiểm trở phía nam Tehran bất ngờ gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh.
Đột nhiên, các biệt kích tinh nhuệ đối mặt nguy cơ bị mắc kẹt sau chiến tuyến đối phương.
Các chỉ huy của họ đã đưa ra một quyết định mạo hiểm, ra lệnh điều thêm máy bay vào Iran để giải cứu nhóm đặc nhiệm theo từng đợt - một quyết định khiến các biệt kích Mỹ phải chờ đợi trong vài giờ căng thẳng.
“Nếu có một khoảnh khắc “chết tiệt”, thì đó chính là lúc ấy”, quan chức Mỹ nói, đồng thời cho rằng quyết định nhanh chóng đã cứu vãn tình thế.
“Canh bạc” mạo hiểm đã thành công. Lực lượng giải cứu được rút ra từng đợt, và quân đội Mỹ đã phá hủy các máy bay MC-130 bị hư hỏng cùng 4 trực thăng khác trong lãnh thổ Iran, thay vì mạo hiểm để lại các thiết bị nhạy cảm.
Cuộc rút lui thành công đã kết thúc một trong những tình huống nguy hiểm nhất của cuộc xung đột kéo dài 5 tuần, tránh được tổn thất thảm khốc về sinh mạng lính Mỹ và giúp giảm áp lực đối với Tổng thống Donald Trump khi ông cân nhắc có nên leo thang cuộc chiến vốn đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng hay không.
Các máy bay Mỹ tiến hành chiến dịch tìm kiếm phi công tiêm kích ở Iran
Phi công ẩn náu và liên lạc
Sĩ quan Mỹ được giải cứu là người thứ hai trong hai thành viên của tổ bay lái tiêm kích F-15E Strike Eagle mà Iran tuyên bố đã bị hệ thống phòng không của họ bắn trúng hôm 3/4. Quan chức Mỹ cho biết máy bay bị bắn hạ khi đang bay trên tỉnh Isfahan và hai phi công đã nhảy dù riêng biệt. Một phi công đã được giải cứu trước đó, trong khi người còn lại vẫn ở Iran.
Các phi công Mỹ đã được huấn luyện về kỹ năng Sinh tồn, Tránh né, Kháng cự và Thoát hiểm (SERE) khi máy bay bị bắn rơi sau chiến tuyến đối phương, nhưng rất ít người thông thạo tiếng địa phương và gặp nhiều khó khăn để tránh bị phát hiện trong khi chờ giải cứu.
Một nguồn tin Mỹ nắm rõ chi tiết chiến dịch cho biết sĩ quan này - người mà Tổng thống Trump nói mang quân hàm đại tá - đã bị bong gân mắt cá chân và ẩn náu trong một khe đá trên đỉnh đồi.
Quan chức này cho biết sau đó phi công đã liên lạc được với quân đội Mỹ và xác thực danh tính - một bước quan trọng để đảm bảo lực lượng giải cứu không rơi vào bẫy của đối phương.
Ảnh do truyền thông Iran công bố được cho là xác máy bay Mỹ (Ảnh: Reuters).
Chiến thuật "tung hỏa mù" và phối hợp lực lượng
Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) trước đó đã tiến hành một chiến dịch đánh lừa, nhằm đánh lạc hướng Tehran bằng cách tung thông tin rằng lực lượng Mỹ đã tìm thấy phi công mất tích và đang di chuyển người này trước khi chiến dịch thực sự diễn ra.
Ngoài ra, quân đội Mỹ còn thực hiện thêm các biện pháp khác, như gây nhiễu thiết bị điện tử và ném bom các tuyến đường trọng yếu quanh khu vực để ngăn người dân tiếp cận.
Nguồn tin cũng nói với Reuters rằng, các máy bay cuối cùng được điều đến để đưa phi công và lực lượng giải cứu ra ngoài là loại máy bay cánh quạt nhỏ, có khả năng hạ cánh trên đường băng ngắn và tương đối nhẹ.
Trong suốt chiến dịch, Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ giữ im lặng một cách bất thường. Tổng thống Trump cũng giữ im lặng.
Khi nhiệm vụ hoàn tất, ông Trump đã lên tiếng ca ngợi chiến dịch của Mỹ.
“Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ”, ông Trump tuyên bố, đồng thời cho biết phi công bị thương nhưng “sẽ ổn” trở lại.
Nỗ lực tìm kiếm ban đầu đã gặp phải sự kháng cự quyết liệt từ Iran, sau khi phi công đầu tiên được giải cứu.
Reuters đưa tin 2 trực thăng Black Hawk tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công đã bị hỏa lực Iran bắn trúng, nhưng vẫn thoát khỏi không phận nước này.
Trong một sự cố khác, một phi công đã phải nhảy dù khỏi cường kích A-10 Warthog sau khi máy bay bị bắn trúng trên không phận Kuwait và rơi xuống.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cuộc xung đột với Iran cho đến nay đã khiến 13 quân nhân Mỹ thiệt mạng và hơn 300 người bị thương. Không có binh sĩ Mỹ nào bị Iran bắt giữ.
Bộ chỉ huy quân sự Khatam al-Anbiya của Iran cho biết họ đã sử dụng một hệ thống phòng không mới để nhắm vào tiêm kích Mỹ.
Reuters trước đó cũng đưa tin tình báo Mỹ nhận định Iran vẫn duy trì năng lực tên lửa và máy bay không người lái.
