Mỹ coi như tuyên chiến với Iran: Nếu giao tranh bùng nổ và leo thang, hậu quả với Ukraine rất thảm khốc

Lợi ích cho Ukraine, kèm theo cảnh báo 

Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Israel và Iran cũng như giữa Israel và Hezbollah đã tạo ra một khoảng lặng tạm thời. Việc Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, dù chỉ trong thời gian ngắn, đã khiến giá dầu giảm đáng kể. Điều này làm giảm nguồn thu tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Nga, một lợi thế rõ ràng cho Ukraine.

Ryhor Nizhnikau, chuyên gia về Nga tại Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan, nhận định: "Một thỏa thuận ngừng bắn là kết quả tốt hơn cho Ukraine so với chiến tranh. Nó sẽ giúp cuộc khủng hoảng ở Trung Đông được kiểm soát và dự đoán tốt hơn".

Nếu thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, sự chú ý của phương Tây có thể chuyển từ Trung Đông trở lại Ukraine. Serhiy Danylov, chuyên gia tại Hiệp hội Nghiên cứu Trung Đông của Ukraine, cho biết: "Cuộc chiến ở Ukraine sẽ một lần nữa trở thành tâm điểm chính, trong khi Trung Đông sẽ lùi vào hậu trường".

Tuy nhiên, các chuyên gia đều đồng ý rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vô cùng mong manh. Việc Tehran đóng cửa trở lại eo biển Hormuz chỉ một ngày sau khi tuyên bố mở cửa, do lệnh phong tỏa của Washington, là minh chứng rõ ràng cho điều này.

Chuyên gia Ryhor Nizhnikau cảnh báo rằng nếu chiến tranh Iran tiếp tục và leo thang, hậu quả đối với Ukraine có thể rất thảm khốc: "Bất kỳ sự tiếp diễn nào của xung đột Mỹ - Iran đều mang lại nhiều tác động tiêu cực hơn cho Ukraine so với Nga. Nó làm chuyển hướng nguồn lực và sự chú ý khỏi Ukraine, gây căng thẳng cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương và ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách trừng phạt của Washington đối với Moscow cũng như việc cung cấp vũ khí cho Kiev".

Yulia Pavytska, chuyên gia về trừng phạt tại Viện KSE thuộc Trường Kinh tế Kiev, cho rằng "vẫn còn quá sớm để nói về những tác động hữu hình" của lệnh ngừng bắn đối với thị trường dầu khí, do sự bất ổn cao và các yếu tố phức tạp như lệnh phong tỏa của Mỹ.

Nga có thể hưởng lợi gì?

Bất chấp những lợi ích tiềm năng cho Ukraine, Nga cũng có thể hưởng lợi từ tình hình này. Việc Mỹ gia hạn lệnh miễn trừ cho dầu của Nga, bất chấp những lời hứa trước đó, đã giúp Điện Kremlin thu được lợi nhuận khổng lồ để tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine.

Jenny Mathers, giảng viên chính trị quốc tế tại Đại học Aberystwyth của Anh, chỉ ra rằng những bất đồng giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và châu Âu về Iran đang ngày càng sâu sắc. Điều này có thể ảnh hưởng đến viện trợ của phương Tây cho Kiev, mặc dù bà cũng cho rằng điều này có thể đặt Ukraine vào vị thế mạnh hơn khi các đồng minh châu Âu nhận ra cái giá phải trả để giữ ông Trump đứng về phía họ có thể quá cao.

Một số nhà quan sát cũng cho rằng quyết định chấp nhận ngừng bắn mà không thực hiện các mục tiêu chiến tranh của Tổng thống Trump có thể được coi là tín hiệu khích lệ đối với Nga, cho thấy khả năng phục hồi của Iran, một đồng minh của Điện Kremlin.

Nguy cơ tái bùng phát xung đột và hệ lụy

Các chuyên gia đều tin rằng thỏa thuận ngừng bắn ở Iran vô cùng mong manh và chiến tranh có thể sớm bùng phát trở lại. Chuyên gia Serhiy Danylov nhận định: "Tôi hoàn toàn không tin rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ kéo dài. Tôi nghĩ nó sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Việc phong tỏa các cảng của Iran chẳng khác nào một lời tuyên chiến".

Chuyên gia Michael Sahlin nhấn mạnh sự mơ hồ trong các điều kiện ngừng bắn ban đầu, khiến tình hình trở nên rất mong manh. Ông cũng cảnh báo về khả năng Iran đáp trả việc Mỹ phong tỏa bằng cách yêu cầu lực lượng Houthi ở Yemen phong tỏa biển Đỏ, tạo ra một sự siết chặt "chết người" đối với thị trường dầu khí toàn cầu.

Tác động đến việc cung cấp vũ khí của phương Tây cho Kiev cũng sẽ tiêu cực. Các loại vũ khí quan trọng như tên lửa phòng không Patriot hoặc tên lửa không đối không AMRAAM có thể bị chuyển hướng sang cuộc chiến với Iran, khiến Ukraine bị ảnh hưởng nặng nề.

Hơn nữa, việc leo thang ở Trung Đông có thể đẩy giá dầu toàn cầu lên cao, làm tăng doanh thu của Nga và cho phép nước này tiếp tục hoặc thậm chí tăng cường nỗ lực chiến tranh bất chấp các lệnh trừng phạt.

Các chuyên gia cảnh báo rằng lượng dự trữ nhiên liệu của Ukraine có thể giảm đáng kể, gây gián đoạn hầu hết hoạt động quân sự, đồng thời các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Moscow có thể bị đình chỉ vô thời hạn, cho phép Nga phục hồi kinh tế.