Hành trình từ một công nhân nhà máy đến Tổng thống Hàn Quốc

'Mudeoni' - người không bao giờ than thở

Theo nhật báo Korea JoongAng Daily, ông Lee Jae Myung sinh ngày 22-12-1964 tại Dochon-ri, một ngôi làng hẻo lánh nép dưới chân núi Cheongnyang ở Andong, tỉnh Bắc Gyeongsang.

Là con thứ bảy trong số chín anh chị em, cha mẹ làm rẫy, tuổi thơ ông là chuỗi ngày tháng cơ cực trên những cánh đồng khô cằn.

Ngôi trường tiểu học Samgye cách nhà tận 5km đường núi cũng trở thành nỗi ám ảnh của cậu bé Lee Jae Myung, nhất là trong những ngày mưa gió hoặc tuyết rơi.

Do không có đủ đồ dùng học tập, ông thường xuyên bị giáo viên trách phạt, thậm chí bị bắt dọn dẹp nhà vệ sinh.

Những năm tháng ấy, thư viện trường trở thành một nơi trú ẩn. Những trang sách mở ra thế giới rực rỡ mà thực tại không cho phép ông chạm vào.

Sau đó gia đình ông chuyển đến Seongnam, tỉnh Gyeonggi, nhưng cuộc sống cũng không khá hơn. Ngay sau khi hoàn thành tiểu học năm 1976, cậu thiếu niên 13 tuổi buộc phải nghỉ học, vào nhà máy làm việc để phụ giúp gia đình.

Suốt sáu năm ròng rã, ông lần lượt kinh qua công việc tại những xưởng hàn chì, nhà máy cao su độc hại, xưởng thiết bị làm lạnh, đến nơi sản xuất găng tay trượt tuyết và găng tay bóng chày.

Tại xưởng sản xuất găng tay, bàn tay trái của ông bị máy ép da bò nghiền nát, xương tay tổn thương nặng, cổ tay biến dạng vĩnh viễn. Từ đó, ông sống phần đời còn lại với cổ tay trái cong vẹo.

Dù vậy chưa ai nghe ông than một lời. Họ gọi ông là "Mudeoni" - người nhẫn nại bước qua nghịch cảnh mà không một tiếng phàn nàn.

Luật sư của người lao động

Nhiều năm lăn lộn trong các nhà máy, cậu thanh niên Lee Jae Myung cũng từng nhiều lần nếm trải sự chèn ép và bất công.

Chứng kiến cảnh chủ xưởng bỏ trốn cùng những đồng lương mồ hôi nước mắt của công nhân, ông đã quyết tâm đặt mục tiêu trở thành quản lý nhà máy, rồi luật sư lao động, để bảo vệ những người yếu thế.

Tuy nhiên muốn làm được điều đó, ông phải có bằng phổ thông, mà muốn có bằng phổ thông thì phải có tiền đi học. Không có tiền, ông chọn con đường học bổ túc - vừa làm ca ngày, vừa học ca đêm.

Năm 1978, ông có bằng trung học. Năm 1980, ông vượt qua kỳ thi bổ túc trung học phổ thông và thi đỗ kỳ thi công chức tư pháp.

Dù đạt được bước tiến quan trọng, cha ông vẫn yêu cầu ông tiếp tục đi làm thay vì học đại học. Nhưng ông không từ bỏ, và rồi kỳ tích bắt đầu từ những đêm thức trắng.

Năm 1982, ông bước vào khoa luật Đại học Chung-Ang với học bổng. Năm 1986, tên ông chính thức xuất hiện trong danh sách những người vượt qua kỳ thi luật sư quốc gia.

Khởi nghiệp tại "quê hương thứ hai" Seongnam, ông tư vấn pháp lý miễn phí cho công nhân bị nợ lương, phụ nữ có nguy cơ bị bạo hành, các nhóm yếu thế không có người bảo vệ.

Từng đứng ngoài các phong trào sinh viên, ông dần nhận ra cái giá của đấu tranh dân chủ qua tiếp xúc với những người bạn hoạt động xã hội.

Ông mở văn phòng luật tại Seongnam, tuyên bố cống hiến để bảo vệ quyền lợi người dân, và nhanh chóng có chỗ đứng trong giới luật sư nhân quyền với châm ngôn: "Không bào chữa cho tiền bạc, chỉ bào chữa cho con người".

Năm 2002, ông phanh phui bê bối tham nhũng liên quan đến cựu Thị trưởng Seongnam Kim Byung-ryang, nhưng bị phạt tiền vì đã giả danh công tố viên để lấy lời thú tội trong quá trình điều tra.

Năm 2003, ông vận động gần 20.000 chữ ký để xây dựng bệnh viện công tại Seongnam. Đề xuất bị bác bỏ, ông lên tiếng phản đối và bị truy tố vì cản trở công vụ.

Bản lĩnh chính trị mạnh mẽ

Theo Korea JoongAng Daily, ông Lee Jae Myung chọn bước vào chính trường năm 2005 với tư cách thành viên Đảng Uri - tiền thân của Đảng Dân chủ Hàn Quốc. Dù thất bại trong các cuộc bầu cử năm 2006 và 2008, ông vẫn kiên trì trụ lại.

Năm 2010, ông trở lại và đắc cử Thị trưởng Seongnam, giữ chức hai nhiệm kỳ liên tiếp trước khi trở thành Thống đốc tỉnh Gyeonggi - địa phương đông dân nhất Hàn Quốc.

Từ năm 2022, ông là nghị sĩ đại diện khu vực Gyeyang-B, Incheon và tiếp tục tái đắc cử trong kỳ tổng tuyển cử gần nhất.

Ngày 2-1-2024, ông bị tấn công bằng dao tại khu vực khảo sát sân bay Gadeokdo, lưỡi dao đâm lệch động mạch cổ chỉ khoảng 1mm.

Thoát chết trong gang tấc, ông tin rằng trời đất và nhân dân đã cứu mạng mình, và quyết tâm sống trọn phần đời còn lại để báo đáp ân huệ ấy.

Tháng 4-2024, Đảng Dân chủ do ông lãnh đạo giành chiến thắng vang dội với 170 ghế - lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến Hàn Quốc, một đảng đối lập giành được số ghế lớn đến vậy.

Đêm thiết quân luật và cuộc 'Cách mạng ánh sáng'

Lời kêu gọi thu hút hơn 200.000 người theo dõi livestream và đổ về Yeouido. Bất chấp vòng vây phong tỏa của quân đội, ông Lee đã trèo qua bức tường phía sau tòa nhà Quốc hội, bất chấp nguy cơ bị bắt giữ.

Cuối cùng ông cũng vào được phiên họp toàn thể. Hai tiếng sau, Quốc hội biểu quyết bãi bỏ thiết quân luật.

Tuy nhiên việc hủy bỏ thiết quân luật không có nghĩa là Hàn Quốc thoát khỏi tình trạng khẩn cấp. Ông Lee Jae Myung sau đó đã đề xuất tổ chức các cuộc biểu tình tại Yeouido ngày 7 và 14-12.

Khi nghị quyết luận tội ông Yoon Suk Yeol được thông qua ngày 14-12, người dân cầm hàng trăm nghìn chiếc gậy có đèn led, thắp sáng bầu trời Yeouido. Một cuộc "Cách mạng ánh sáng" đã diễn ra, theo cách gọi của ông Lee.

Ông nói: "Khoảnh khắc này là thời khắc mang tính bước ngoặt quyết định tương lai của Hàn Quốc. Mỗi cá nhân sẽ trở thành chủ thể của lịch sử và sẽ được ghi nhớ, lưu lại và soi xét. Những hành động nhỏ của mỗi cá nhân đều sẽ góp phần định hình nên tương lai của thế hệ mai sau và cả đất nước".

Khúc mở đầu mới của Đại Hàn Dân quốc

Ngày 4-4-2025, Tòa án Hiến pháp ra phán quyết phế truất tổng thống đương nhiệm Yoon Suk Yeol và lịch trình cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 21 được ấn định.

Ông Lee Jae Myung tuyên bố ra tranh cử với khát vọng thoát khỏi thời kỳ cũ. Ông tự giới thiệu mình là người ngoài cuộc: một công nhân trẻ khuyết tật không hào quang chính trị, không thế lực hậu thuẫn, không mạng lưới quan hệ hay vùng miền.

Thứ duy nhất ông đại diện chính là khát vọng thay đổi và tiếng nói cải cách mãnh liệt của tầng lớp bình dân. Ông tranh cử không phải bằng đặc quyền, mà bằng sứ mệnh chấm dứt thời kỳ cũ, mở ra kỷ nguyên của nhân dân.

Ngày 27-4, sau khi chính thức trở thành ứng viên của Đảng Dân chủ, ông Lee Jae Myung đã phác thảo một tương lai với thông điệp: "Phục hồi, tăng trưởng và hạnh phúc".

Ông quyết tâm xây dựng một "Đại Hàn Dân quốc đích thực" - nơi mọi công dân đều có thể sống hạnh phúc và thịnh vượng, nơi nền kinh tế được phục hồi thực sự và đất nước đang bị chia rẽ được hàn gắn.

Ngày 3-6-2025, ông Lee Jae Myung được bầu làm Tổng thống thứ 21 của Hàn Quốc với số phiếu kỷ lục.

Trong lễ nhậm chức ngày 4-6, ông tuyên thệ: "Tôi sẽ trở thành người đại diện của nhân dân, lãnh đạo đất nước bằng mục tiêu cao cả nhất là hồi sinh đời sống kinh tế và xây dựng một tương lai nơi mọi công dân đều tìm thấy hạnh phúc".

Về kinh tế, ông tuyên bố: "Chúng ta phải nhìn nhận thực tế một cách rõ ràng và hành động một cách dứt khoát. Tôi sẽ đặt lợi ích của người dân lên trên hết và không ngừng nỗ lực để cải thiện cuộc sống của họ".

Chỉ trong vòng 20 ngày sau khi nhậm chức, ông đã có các cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, cựu Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba và nhiều nhà lãnh đạo khác.

Chưa đầy 12 ngày sau lễ nhậm chức, ông tiếp tục tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7, mang thông điệp mạnh mẽ đến cộng đồng quốc tế: "Nền dân chủ của Đại Hàn Dân quốc đã trở lại".

Ấn phẩm “Ai là Lee Jae Myung?” do Hiệp hội Hòa bình và Kinh tế Đông Bắc Á xuất bản nhận định, điểm khác biệt rõ nét trong phong cách lãnh đạo của Tổng thống Lee nằm ở cam kết giao tiếp chân thành với người dân.