Âm thanh mà loài hải cẩu Nam Cực tạo ra đang khiến các nhà khoa học phải xem lại hiểu biết về cách động vật biển giao tiếp - Ảnh: Nancy Pauwels
Đó là hải cẩu Weddell, được xem như "nhạc sĩ của đại dương", tạo ra những âm thanh giống tia laser, tiếng rung điện tử, âm synthesizer và các chuỗi âm thanh biến đổi nhanh hơn bất kỳ nhạc cụ nào. Giọng hát của chúng đang khiến các nhà khoa học phải xem lại hiểu biết về cách động vật biển giao tiếp.
Loài hải cẩu có hệ âm thanh đa dạng nhất
Trong giới khoa học đại dương, hải cẩu Weddell nổi tiếng với vốn âm thanh phong phú nhất trong các loài hải cẩu. Ngay từ năm 1982, các nhà khoa học đã ghi nhận 34 kiểu âm thanh khác nhau, tất cả đều nằm trong ngưỡng tai người có thể nghe.
Những âm thanh này độc đáo đến mức từng được dùng làm "nhạc nền" cho các nhà nghiên cứu tại trạm McMurdo ở Nam Cực, nơi các nhà nghiên cứu nghe trực tiếp âm thanh dưới nước để thư giãn hoặc ngủ.
Tuy nhiên những gì con người nghe được hóa ra chỉ là một phần nhỏ.
Năm 2017, nhà sinh học Paul Cziko từ Đại học Oregon lắp đặt hệ thống quan sát dưới nước tại McMurdo Sound, cách Nam Cực khoảng 1.300km. Thiết bị ghi âm mới có độ nhạy cao hơn nhiều so với trước đây.
Trong hai năm ghi âm, nhóm nghiên cứu phát hiện những âm thanh hoàn toàn mới, không thuộc bất kỳ phân loại nào trước đó. Thành viên nhóm nghiên cứu khi đó, Lisa Munger, cho biết họ nhận ra những âm thanh này thực ra được hải cẩu sử dụng thường xuyên.
Nghiên cứu công bố trên Journal of the Acoustical Society of America xác định ít nhất 9 kiểu âm thanh lặp lại ở dải siêu âm, với tần số lên tới gần 50kHz, cao hơn gấp đôi giới hạn nghe của con người. Một số âm thanh đạt mức 44,2kHz, thậm chí gần 50kHz, tương đương hoặc cao hơn tiếng còi siêu âm dành cho chó.
Cziko mô tả trải nghiệm nghe toàn bộ "bản nhạc" của chúng giống như đang ở giữa một trận chiến không gian trong Star Wars, đầy tiếng laser và hiệu ứng điện tử.
Vì sao hải cẩu lại tạo ra âm thanh kỳ lạ này?
Phát hiện này đặt ra câu hỏi lớn: tại sao hải cẩu lại phát ra những âm thanh mà chính chúng cũng khó nghe rõ?
Một giả thuyết cho rằng đây là "kênh giao tiếp riêng", giúp chúng trao đổi thông tin khi các tần số thấp đã bị "chiếm dụng" bởi nhiều âm thanh khác trong môi trường.
Giả thuyết thứ hai thú vị hơn: đây có thể là dạng định vị bằng âm thanh, tương tự như cách cá heo hoặc dơi sử dụng sóng âm để xác định vị trí.
Trước đây, các nhà khoa học cho rằng hải cẩu không có khả năng này. Tuy nhiên dữ liệu mới cho thấy khoảng 17% âm thanh của chúng là siêu âm, đặc biệt xuất hiện nhiều vào mùa đông Nam Cực, khi gần như không có ánh sáng.
Những âm thanh này có thể giúp chúng tìm lỗ thở trên băng hoặc xác định con mồi, dù chưa đủ bằng chứng để khẳng định đây là hệ thống định vị hoàn chỉnh.
Khám phá này cho thấy con người có thể đã bỏ sót một phần quan trọng trong "cuộc trò chuyện" của tự nhiên suốt nhiều thập kỷ. Các nhà khoa học vẫn đang tìm câu trả lời cho nhiều câu hỏi: âm thanh siêu âm do cá thể nào phát ra, xuất hiện ở môi trường nào, và có liên quan trực tiếp đến hành vi săn mồi hay di chuyển hay không.
Hiện tại Weddell dường như đang sử dụng một "kênh âm thanh bí mật", hoạt động ở dải tần mà con người chưa từng nghe thấy trong tự nhiên.
