Tổng thống Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Trump cảnh báo Iran tuân thủ thỏa thuận
Trong bài viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 9/4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tất cả tàu chiến, máy bay và quân nhân Mỹ sẽ vẫn ở nguyên vị trí trong và xung quanh Iran cho đến khi Tehran hoàn toàn tuân thủ “thỏa thuận thực sự”.
“Tất cả tàu chiến, máy bay và quân nhân Mỹ, cùng với đạn dược, vũ khí bổ sung và bất kỳ điều gì khác phù hợp, cần thiết cho việc gây tổn thương và hạ gục một đối thủ vốn đã bị suy yếu đáng kể, sẽ vẫn ở nguyên vị trí trong và xung quanh Iran cho đến khi tuân thủ đầy đủ thỏa thuận đạt được”, ông Trump nêu rõ.
“Nếu vì bất kỳ lý do gì mà thỏa thuận không được tuân thủ - dù khả năng này là rất thấp - thì “cuộc chiến” sẽ bắt đầu, với quy mô lớn hơn, hiệu quả hơn và mạnh mẽ hơn bất kỳ điều gì từng thấy trước đây”, ông Trump cảnh báo.
Tổng thống Trump khẳng định điều này “đã được thống nhất từ lâu”, đồng thời nhắc lại yêu cầu Iran “không được vũ khí hạt nhân” và eo biển Hormuz phải “được mở lại và an toàn”.
“Trong thời gian đó, quân đội vĩ đại của chúng ta đang nạp đạn và nghỉ ngơi, chuẩn bị cho cuộc chinh phục tiếp theo. Nước Mỹ đã trở lại”, Tổng thống Trump nhấn mạnh.
Lằn ranh đỏ với Iran
Nhà Trắng cho biết, uranium được làm giàu cao của Iran là vấn đề đứng đầu trong danh sách ưu tiên của Tổng thống Donald Trump khi các cuộc đàm phán với Tehran bước vào giai đoạn tiếp theo sau lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần.
“Đây là vấn đề ưu tiên hàng đầu của tổng thống và nhóm đàm phán của ông khi họ bước vào vòng thảo luận tiếp theo”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm 8/4.
Bà Leavitt cho biết uranium được làm giàu của Iran là “lằn ranh đỏ” đối với Tổng thống Trump.
“Đây là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước và tổng thống cam kết vấn đề đó sẽ được thực hiện. Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ được thực hiện thông qua ngoại giao”, bà nói thêm.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ hợp tác với Iran để khai quật và loại bỏ số uranium đã được làm giàu bị chôn vùi trong lãnh thổ Iran do các cuộc tấn công của Mỹ - Israel mùa hè năm ngoái.
Tổng thống Trump tuyên bố Iran sẽ ngừng làm giàu uranium - một điều kiện mà Tehran trước đây đã từ chối nhượng bộ.
“Mỹ sẽ hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định là đang trải qua sự thay đổi chế độ rất hiệu quả! Sẽ không còn việc làm giàu uranium, và Mỹ sẽ phối hợp với Iran để khai quật và loại bỏ toàn bộ “bụi” hạt nhân bị chôn vùi sâu (do máy bay ném bom B-2 tạo ra). Hiện tại và trong quá khứ, khu vực này được giám sát rất nghiêm ngặt bằng vệ tinh (Lực lượng Không gian!)”, Tổng thống Trump cho biết.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính Iran còn khoảng 441kg uranium được làm giàu ở mức 60%, chỉ còn một bước ngắn nữa là đạt mức làm giàu 90% để chế tạo đầu đạn hạt nhân.
Tổng thống Trump cho biết, việc loại bỏ năng lực vũ khí hạt nhân của Iran là một mục tiêu then chốt trong chiến dịch quân sự.
Theo các quan chức Mỹ, uranium của Iran được cho là đang được cất giữ tại các địa điểm quan trọng, bao gồm một đường hầm ngầm tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan và một kho chứa tại Natanz.
Axios từng dẫn nguồn tin ngoại giao cho hay, trong cuộc điện đàm gần đây, Tổng thống Trump đã từ chối đề xuất của người đồng cấp Nga Vladimir Putin về việc chuyển lượng uranium làm giàu của Iran sang Nga như một phần của thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông.
Đây không phải ý tưởng hoàn toàn mới. Nga từng đóng vai trò tương tự trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 khi Moscow tiếp nhận một phần uranium làm giàu thấp của Iran.
Tổng thống Trump ngày 7/4 bất ngờ tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn "hai chiều" kéo dài 2 tuần với Iran. Ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra trên cơ sở đề xuất của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, khi Iran được cho là “đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz”, tuyến hàng hải huyết mạch với vận tải dầu mỏ toàn cầu.
Tổng thống Trump cho biết lý do ông quyết định tạm dừng tấn công Iran vì Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần đến một thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Về phía Iran, nước này tuyên bố đã "giành chiến thắng" khi buộc Mỹ "phải đồng ý" với 10 điều kiện ngừng bắn do Tehran đưa ra. Các điều kiện này nhấn mạnh việc đảm bảo rằng Iran sẽ không bị tấn công lần nữa, Iran kiểm soát eo biển Hormuz, Mỹ rút quân khỏi khu vực, bồi thường cho Iran, chấp nhận các hoạt động làm giàu uranium của Iran, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.
