Tại các cơ quan nhà nước có nhiều lao động hợp đồng, không thuộc biên chế cơ quan (Ảnh minh họa: Tùng Nguyên).
Thời gian gần đây có nhiều người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã quyết định nghỉ việc để hưởng chế độ tinh giản biên chế theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP (quy định về tinh giản biên chế). Sau đó, một số người quay trở lại cơ quan nhà nước làm việc khi đơn vị có nhu cầu. Tuy nhiên, những người quay lại làm việc lo lắng sẽ bị thu hồi chế độ trợ cấp mà họ đã nhận theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Bà Bình là người hoạt động không chuyên trách cấp xã thuộc đối tượng thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Hiện bà có dự kiến ký hợp đồng lao động để làm việc tại một đơn vị sự nghiệp công lập.
Bà Bình hỏi Bộ Nội vụ: “Trường hợp ký hợp đồng lao động tại đơn vị sự nghiệp công lập trong thời hạn 60 tháng kể từ khi tinh giản biên chế thì có được xác định là quay trở lại làm việc trong khu vực nhà nước không? Trường hợp này có phải hoàn trả các khoản trợ cấp đã được hưởng theo chính sách tinh giản biên chế không?”.
Chung thắc mắc với bà Bình, ông Duy hỏi: “Người hoạt động không chuyên trách cấp xã sau khi nghỉ việc hưởng chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP thì có được bố trí làm hợp đồng theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP, hoặc vào lực lượng dân quân tự vệ thường trực tại địa phương không?”.
Trả lời vấn đề trên, Bộ Nội vụ cho biết: “Khoản 6 Điều 3 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP đã quy định về việc đối tượng tinh giản biên chế tham gia công tác lại sau khi giải quyết chế độ, chính sách”.
Theo đó, đối tượng tinh giản biên chế nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước, hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả trợ cấp.
Đối với đối tượng là người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã sau khi giải quyết chính sách, chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP mà tiếp tục tham gia lực lượng dân quân tự vệ thường trực (không phải người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố) thì không phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.
Người ký hợp đồng lao động theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP (Nghị định về hợp đồng đối với một số loại công việc trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập) cũng không phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.
Theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP, các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập có thể ký hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ đối với một số loại công việc.
Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động này không thuộc biên chế, số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Hàng năm, đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm rà soát để thực hiện tuyển dụng số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cấp có thẩm quyền giao; không dùng hình thức ký kết hợp đồng quy định tại Nghị định này để thay thế cho việc tuyển dụng công chức, viên chức.
Đối với trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã sau khi giải quyết chính sách, chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP mà thuộc đối tượng và đáp ứng tiêu chuẩn, ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức theo quy định tại Nghị định số 173/2025/NĐ-CP (Nghị định về hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức) thì không phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.
Theo Nghị định số 173/2025/NĐ-CP, hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức bao gồm hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ. Hợp đồng được ký kết để thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ của công chức trong cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp xã.
Có 3 nhóm công việc được thực hiện thông qua ký hợp đồng.
Thứ nhất là công việc thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ của vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý mang tính chất chiến lược, đột xuất, cấp bách, không thường xuyên.
Thứ hai là công việc thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ có tính chất đặc thù, chuyên sâu, yêu cầu trình độ cao hoặc mang tính thời vụ, không thường xuyên.
Thứ ba là công việc chuyên môn, nghiệp vụ hoặc hỗ trợ phục vụ mà nguồn nhân lực hiện có chưa đáp ứng được, nhằm phục vụ nội bộ cho hoạt động cơ quan, tổ chức, đơn vị do người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức quyết định theo yêu cầu thực hiện kế hoạch công tác.
Người ký kết hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức không tính trong biên chế được giao của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
