Một người phụ nữ cầm di ảnh của cố Lãnh tụ Tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, trong một cuộc biểu tình chống Mỹ và Israel (Ảnh; Reuters).
Iran không chấp nhận kế hoạch hòa bình 15 điểm
Trong một cuộc phỏng vấn được công bố ngày 20/4, Đại sứ Iran tại Moscow Kazem Jalali cho biết, sau khi Iran bác bỏ kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm do Mỹ đề xuất, Washington đã đề nghị Tehran soạn thảo một kế hoạch đàm phán mới.
"Chúng tôi luôn khẳng định rằng chúng tôi sẵn sàng đàm phán. Nhưng không phải đàm phán trên cơ sở sức mạnh và đe dọa. Không phải đàm phán dưới áp lực”, ông Jalali cho biết.
“Ban đầu, Mỹ đã gửi một kế hoạch đàm phán 15 điểm. Và chúng tôi đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm của họ ngay lập tức. Chúng tôi không thể đồng ý với kế hoạch này. Sau đó, chính phía Mỹ đã đề xuất thông qua các bên trung gian hòa giải rằng Iran nên xây dựng một kế hoạch mới", ông nói thêm.
Nhà ngoại giao Iran nói thêm rằng nước này đã xây dựng một kế hoạch hòa bình gồm 10 điểm. Theo các bên trung gian hòa giải, Mỹ đã đồng ý dùng kế hoạch này làm cơ sở cho các cuộc đàm phán.
Trong khi đó, theo các nguồn tin Israel, đề xuất 15 điểm của Tổng thống Trump, được gửi cho Iran thông qua Pakistan, yêu cầu loại bỏ kho uranium làm giàu cao của Iran, ngừng làm giàu uranium, hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo và loại bỏ sự hỗ trợ của Iran cho các đồng minh trong khu vực.
Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn song phương kéo dài 2 tuần với Iran.
Ngày 11/4, Iran và Mỹ đã tổ chức một số vòng đàm phán tại Islamabad, Pakistan. Cả Tehran và Washington đều cho biết các bên không đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài do một số bất đồng.
Sau đó, Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran vào ngày 13/4.
Lập trường của Iran về đàm phán hòa bình với Mỹ được đưa ra ngay trước khi lệnh ngừng bắn giữa hai nước dự kiến kết thúc trong ngày 21/4.
Tín hiệu chưa rõ ràng về đàm phán vòng 2
Hiện Mỹ và Iran đưa ra những tín hiệu khác nhau về khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai.
Tổng thống Trump hôm 19/4 tuyên bố các quan chức Mỹ sẽ đến Islamabad trong tuần này để “đàm phán”.
Ông Trump cũng gửi tối hậu thư cho Iran.
“Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, vì nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran”, Tổng thống Trump cảnh báo.
Trong khi đó, một số kênh truyền thông nhà nước Iran đặt nghi vấn về việc liệu Iran có tham gia vào vòng đàm phán thứ hai hay không.
Theo một số hãng tin, Iran tuyên bố chừng nào lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt còn tiếp diễn, vòng đàm phán thứ hai sẽ không diễn ra.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói rằng, “tính đến thời điểm hiện tại” “chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo”.
“Chúng tôi không tin vào các hạn chót hay tối hậu thư để bảo vệ lợi ích quốc gia của Iran”, ông Baqaei nêu rõ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran xác nhận hiện không có quốc gia nào khác ngoài Pakistan tham gia vào quá trình đàm phán giữa Iran và Mỹ.
"Pakistan hiện là bên trung gian chính thức duy nhất trong tiến trình ngoại giao giữa Iran và Mỹ. Ngay cả khi các quốc gia khác đang duy trì liên lạc và tiến hành tham vấn, hiệu quả của vai trò trung gian phụ thuộc vào việc các bên tuân thủ các nghĩa vụ của mình”, nhà ngoại giao cấp cao tuyên bố.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 19/4, theo một bản ghi âm cuộc điện đàm của Pakistan. Tuy nhiên, bản ghi âm không đề cập đến thời điểm vòng đàm phán tiếp theo có thể diễn ra.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và các quan chức cấp cao của Mỹ dự kiến sẽ đến Islamabad hôm nay, nhưng Bộ Ngoại giao Iran khẳng định hiện chưa có kế hoạch đàm phán nào.
