Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Iran có thể đối mặt hậu quả chưa từng có
Trong một cuộc phỏng vấn ngắn qua điện thoại trên chương trình “The John Fredericks Show” hôm 20/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thể hiện sự tự tin rằng Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo về hậu quả nếu Tehran không đàm phán.
“Họ sẽ đàm phán, và nếu họ không làm vậy, họ sẽ gặp phải những vấn đề chưa từng có trước đây”, ông Trump cảnh báo.
“Hy vọng họ sẽ đạt được một thỏa thuận công bằng, và họ sẽ xây dựng lại đất nước của mình”, ông Trump tiếp tục, thêm rằng khi Iran làm được điều đó, “họ sẽ không có vũ khí hạt nhân”.
“Chúng ta đã làm rất tốt, và chúng ta sẽ kết thúc vấn đề này, và mọi người sẽ hài lòng”, ông Trump nhấn mạnh.
Tổng thống Trump cũng nói với hãng tin PBS News rằng, “rất nhiều bom sẽ bắt đầu phát nổ” nếu thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran hết hạn mà không đạt được thỏa thuận nào.
Tổng thống Trump cho biết ông coi thỏa thuận ngừng bắn với Iran kết thúc vào “tối thứ Tư (22/4) theo giờ Washington”, nhưng “rất khó có khả năng” ông sẽ gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận.
“Rất khó có khả năng tôi sẽ gia hạn thỏa thuận”, ông Trump nói với Bloomberg trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại hôm 20/4. Thỏa thuận ngừng bắn ban đầu dự kiến kéo dài 2 tuần và bắt đầu vào tối 7/4.
“Tôi sẽ không vội vàng ký một thỏa thuận tồi. Chúng ta có thừa thời gian”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn.
Trước đó, ông Trump đã thay đổi quan điểm nhiều lần về việc liệu ông có đồng ý gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran hay không. Trong một phiên hỏi đáp với các phóng viên tuần trước, ông đã được hỏi 5 lần về việc liệu ông có gia hạn thỏa thuận ngừng bắn hay không, và đã đưa ra 3 câu trả lời khác nhau.
Khi được hỏi liệu ông có dự đoán giao tranh sẽ tiếp tục ngay lập tức nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận hay không, ông Trump nói: “Nếu không có thỏa thuận, tôi chắc chắn sẽ dự đoán như vậy”.
Trước đó, ông Trump đã thay đổi quan điểm nhiều lần về việc liệu ông có đồng ý gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran hay không. Trong một phiên hỏi đáp với các phóng viên tuần trước, ông đã được hỏi 5 lần về việc liệu ông có gia hạn thỏa thuận ngừng bắn hay không, và đã đưa ra 3 câu trả lời khác nhau.
Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận tiềm năng với Iran sẽ “tốt hơn nhiều so với JCPOA”, ám chỉ thỏa thuận hạt nhân giữa cựu Tổng thống Barack Obama và Iran.
“Thỏa thuận mà chúng ta đang thực hiện với Iran sẽ tốt hơn nhiều so với JCPOA, thường được gọi là “thỏa thuận hạt nhân Iran”, do ông Barack Obama và Joe Biden soạn thảo, một trong những thỏa thuận tồi tệ nhất từng được thực hiện liên quan đến an ninh quốc gia chúng ta”, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, lập luận rằng cách tiếp cận của ông sẽ ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và đảm bảo an ninh khu vực rộng lớn hơn.
Ông Trump cũng chỉ ra việc giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran và các khoản chuyển tiền trước đây, đồng thời cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào dưới chính quyền của ông sẽ khác về cấu trúc và kết quả.
Truyền thông Mỹ trước đó đưa tin, chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét việc giải tỏa 20 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, một con số cao hơn nhiều so với số tiền mà cựu Tổng thống Obama đã cho phép như một phần của thỏa thuận với Tehran.
Ông Trump cũng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận của các chính quyền tiền nhiệm với Iran.
“Đó là con đường chắc chắn dẫn đến vũ khí hạt nhân, điều sẽ không và không thể xảy ra với thỏa thuận mà chúng ta đang thực hiện”, ông Trump tiếp tục.
“Thêm vào đó, hàng trăm tỷ USD đã được trả cho Iran. Nếu tôi không chấm dứt thỏa thuận đó, vũ khí hạt nhân đã có thể được sử dụng chống lại Israel và khắp Trung Đông, bao gồm cả các căn cứ quân sự quý giá của Mỹ”, Tổng thống Trump nói thêm.
Thỏa thuận hạt nhân Iran thời Obama được ký kết năm 2015 nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này bao gồm việc giảm số lượng máy ly tâm và kho dự trữ uranium, cùng với các cuộc thanh tra quốc tế.
Ông Trump đã từ bỏ thỏa thuận và tái áp đặt các lệnh trừng phạt Iran vào năm 2018. Trước đó, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc báo cáo rằng Iran đã tuân thủ các giới hạn trong thỏa thuận, trong đó cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phản ứng cứng rắn của Iran
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 20/4 tuyên bố Iran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc về mặt lịch sử” đối với chính phủ Mỹ, và ông chỉ trích “những tín hiệu không mang tính xây dựng và mâu thuẫn” từ các quan chức Mỹ.
“Tôn trọng các cam kết là nền tảng của đối thoại có ý nghĩa”, ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội X. Ông nói thêm rằng những thông điệp mâu thuẫn từ các quan chức Mỹ “mang một thông điệp cay đắng; họ muốn Iran đầu hàng”.
Tuy nhiên, ông Pezeshkian khẳng định Iran sẽ không đầu hàng.
“Người Iran không khuất phục trước vũ lực”, Tổng thống Pezeshkian nhấn mạnh.
Cùng ngày, ông Mohammad Mokhber, một thành viên của cơ quan cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Iran, cảnh báo “bất kỳ tính toán sai lầm nào” của Mỹ sẽ dẫn đến “đòn trừng phạt cuối cùng”.
Ông Mokhber, cựu tổng thống lâm thời, cũng cảnh báo về “phản ứng có thể vượt ra ngoài khu vực, làm thay đổi cục diện tương lai của thế giới”.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và các quan chức cấp cao khác của Mỹ dự kiến đến Islamabad, Pakistan, vào ngày 21/4 trước vòng đàm phán thứ hai giữa các phái đoàn Mỹ và Iran. Iran chưa xác nhận sẽ tham gia.
