Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang (Ảnh: Special Eurasia).
Iran đáp trả "tối hậu thư" của Mỹ bằng thông điệp cứng rắn
Khi hạn chót đang đến gần, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, lệnh ngừng bắn với Iran sẽ kết thúc vào “tối thứ tư (22/4) theo giờ Washington”, và nói thêm rằng ông “rất khó có khả năng” gia hạn nếu không đạt được thỏa thuận trước thời điểm đó.
Dù vậy, ông Trump tiếp tục đưa ra những tín hiệu trái chiều về triển vọng chấm dứt xung đột khi cho rằng một thỏa thuận với Tehran sẽ đạt được “tương đối nhanh chóng” nhưng ông phủ nhận việc mình đang chịu áp lực phải đạt được một thỏa thuận.
Trước đó, Tổng thống Trump cảnh báo cứng rắn, ông nói với hãng tin PBS News hôm 20/4 rằng, “rất nhiều bom sẽ bắt đầu phát nổ” nếu lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran hết hạn mà không đạt được thỏa thuận nào.
Đáp trả những tuyên bố mang tính "tối hậu thư" của Tổng thống Trump, Tehran đã phát đi những thông điệp đanh thép.
Trong một cuộc phỏng vấn được công bố ngày 20/4, Đại sứ Iran tại Moscow Kazem Jalali cho biết: "Chúng tôi luôn khẳng định rằng chúng tôi sẵn sàng đàm phán. Nhưng không phải đàm phán trên cơ sở sức mạnh và đe dọa. Không phải đàm phán dưới áp lực”.
Sáng sớm nay 21/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf (Ghalibaf) tái khẳng định: “Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới bóng đen của sự đe dọa, và trong 2 tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng để tung ra những quân bài mới trên chiến trường”.
Tuy nhiên, Tehran cũng có những động thái kiềm chế để không đẩy căng thẳng leo thang đến mức không thể cứu vãn.
Theo hãng thông tấn Tasnim, trong một tuyên bố đưa ra hôm 20/4, Bộ Chỉ huy Trung tâm Iran Khatam al-Anbia cho biết, sau vụ Mỹ nhắm vào tàu thương mại Touska của Iran tại vùng biển Oman, lực lượng vũ trang nước này đã chuẩn bị sẵn sàng để đưa ra một đòn đáp trả quyết định, nhưng do sự hiện diện của một số thành viên gia đình của thủy thủ đoàn trên tàu, hành động tác chiến bị trì hoãn nhằm bảo vệ tính mạng và an ninh của họ, vốn đang nằm trong tình trạng nguy hiểm thường trực.
Tuyên bố nói thêm, một khi sự an toàn của các gia đình và thành viên thủy thủ đoàn được đảm bảo đầy đủ, lực lượng vũ trang Iran sẽ thực hiện hành động cần thiết để trả đũa lực lượng của Mỹ.
Cảnh lính Mỹ theo dõi hoạt động tại các cảng của Iran (Video: CENTCOM).
Việc Hải quân Mỹ tấn công và bắt giữ tàu Touska được đánh giá không khác gì "đổ thêm dầu vào lửa". Tehran ngay lập tức gọi đây là "hành vi cướp biển" và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Trong bối cảnh áp lực mạnh mẽ như vậy, cơ hội cho một vòng đàm phán mới với Islamabad càng trở nên tồi tệ hơn.
Trên thực tế, niềm tin vào các cuộc đàm phán đã rất mong manh. Theo các báo cáo truyền thông, phái đoàn Mỹ đã khởi hành đến Pakistan, nhưng Tehran đã không đưa ra sự chấp thuận rõ ràng.
CNN đưa tin, Phó Tổng thống JD Vance và các quan chức cấp cao của Mỹ dự kiến sẽ khởi hành đến Pakistan vào ngày 21/4 để chuẩn bị cho vòng đàm phán thứ hai tiềm năng. Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại vào tối qua, ông Trump bày tỏ sự tin tưởng rằng Tehran sẽ ngồi vào bàn đàm phán mặc dù Bộ Ngoại giao Iran trước đó khẳng định hiện tại mọi thứ chưa sẵn sàng.
Giao thông chậm chạp qua eo biển Hormuz
Chỉ có 16 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz vào thứ Hai, khi các thuyền trưởng và chủ tàu vẫn thận trọng trước tình trạng ngừng bắn không chắc chắn.
Trong đó, có 9 tàu đã đi vào eo biển hôm 20/4, bao gồm 2 tàu mang cờ Iran, một trong số đó là tàu chở dầu, theo dữ liệu từ MarineTraffic. Trong khi đó, 7 tàu đã rời đi, bao gồm một tàu chở hàng mang cờ Iran.
CNN không thể xác minh độc lập dữ liệu được hiển thị trên các trang thông tin hàng hải như MarineTraffic, và dữ liệu vận chuyển không phải lúc nào cũng cung cấp đầy đủ bức tranh về số lượng tàu đi qua eo biển - một số tàu có thể tắt thiết bị phát đáp của chúng, và những tàu khác có thể bị giả mạo, thay đổi tín hiệu để che giấu vị trí.
Hôm qua, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố rằng lực lượng của họ “đã yêu cầu 27 tàu quay đầu hoặc trở về cảng của Iran” kể từ khi lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Washington áp đặt bắt đầu vào tuần trước.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin ngày 21/4, một tàu chở hàng treo cờ Iran có tên gọi Shoja 2 đang đi ngang qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ. Tuyên bố được đưa ra sau khi lực lượng Mỹ cuối tuần qua đã nã pháo, bắt giữ tàu hàng Touska của Iran ở vịnh Oman.
Theo báo cáo, con tàu đã rời cảng Shahid Rajaee gần Bandar Abbas và đang tiếp tục hành trình hướng tới cảng Kandla ở Ấn Độ.
Hiện không thể xác minh độc lập tuyên bố này, nhưng dữ liệu theo dõi hàng hải từ đơn vị cung cấp phân tích hàng hải MarineTraffic cho thấy con tàu đang di chuyển trong eo biển.
Những sự kiện đáng chú ý
Tại Iran, chính quyền đang cố gắng vừa duy trì mặt trận vừa xoa dịu căng thẳng nội bộ khi quyết định tăng lương tối thiểu hơn 60% và cải thiện các phúc lợi xã hội. Nhưng với tỷ lệ lạm phát chính thức ở mức 68%, đây không phải là sự gia tăng thịnh vượng, mà là một nỗ lực nhằm làm chậm lại phần nào sự khó khăn của người dân sau chiến tranh và lệnh cấm vận.
Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông tính đến ngày 20/4 (Ảnh: Rybar).
Về phía Li Băng, Israel bị cáo buộc tiếp tục không "duy trì an ninh", mà là từng bước mở rộng lãnh thổ. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang san bằng Bint Jbeil, biến thành phố thành một phần khác của "vùng đệm". Đối với người Israel, đây cũng là một câu chuyện mang tính biểu tượng, khu định cư này từ lâu đã được coi là biểu tượng của sự kháng chiến của Hezbollah, vì vậy việc phá hủy nó mang ý nghĩa biểu dương cả về chính trị và tâm lý.
Đồng thời, Israel tiếp tục nhanh chóng áp dụng kinh nghiệm chiến tranh bằng UAV. IDF đang lên kế hoạch mua thêm 12.000 UAV FPV. Sau các cuộc tấn công của Hezbollah vào các phương tiện bọc thép, Tel Aviv rõ ràng nhận ra rằng nếu không có thành phần không người lái được sản xuất hàng loạt, giá rẻ, thì giao tranh tiếp theo sẽ quá tốn kém.
Lực lượng Hezbollah dùng UAV tập kích xe tăng Merkava của Israel ở miền Nam Li Băng (Video: RT).
Trong khi đó, ở Syria, chính quyền Damascus tiếp tục "thanh trừng "những người đối lập, nhưng đôi khi cũng bị đáp trả. Tại khu vực Jableh, lực lượng an ninh đã gặp phải sự kháng cự vũ trang trong một cuộc đột kích để tìm kiếm những người ủng hộ chế độ cũ: một người thân của các sĩ quan bị bắt giữ đã nổ súng, hạ sát một sĩ quan an ninh và làm bị thương một số người khác, trước khi bị bắn gục.
