Kế hoạch đầy tham vọng trên Mặt Trăng
"Chúng tôi hình dung căn cứ trên Mặt Trăng sẽ trải rộng hàng trăm ki-lô-mét vuông, với nhiều hệ thống và cơ sở hạ tầng khác nhau", ông Carlos García-Galán, quản lý chương trình Moon Base của NASA cho biết.
Căn cứ sẽ được xây dựng trong khoảng một thập kỷ tới gần cực nam Mặt Trăng - khu vực được cho là chứa lượng lớn băng nước.
NASA phác thảo ba bước chính trong chương trình Căn cứ Mặt Trăng của NASA từ năm 2026 đến năm 2032 (Ảnh: NASA).
Theo các nhà khoa học, nguồn tài nguyên quý giá này đã tích tụ suốt hàng tỷ năm dưới đáy các hố va chạm luôn chìm trong bóng tối.
NASA cho biết, ban đầu cơ quan này không đặt mục tiêu xây dựng một căn cứ có quy mô quá lớn. Tuy nhiên, khi các thành phần của dự án dần được hoàn thiện trong quá trình lập kế hoạch, phạm vi căn cứ cũng tự nhiên mở rộng.
"Không có một vị trí duy nhất nào đáp ứng được toàn bộ nhu cầu về khoa học, công nghệ hay điều kiện sinh sống trên bề mặt Mặt Trăng", bà Nujoud Merancy, kiến trúc sư trưởng của chương trình Moon Base cho biết.
Theo bà Merancy, các khu sinh sống sẽ được đặt trên đỉnh đồi để nhận ánh sáng Mặt Trời. Ngoài ra, các hệ thống năng lượng, đặc biệt là năng lượng hạt nhân, cần đặt cách xa ít nhất một ki-lô-mét để bảo đảm an toàn bức xạ.
Khi ghép tất cả những yếu tố này lại với nhau, căn cứ sẽ dần mở rộng giống như một thành phố.
Ông García-Galán chia sẻ thêm, các nhà khoa học và chuyên gia lập kế hoạch hiện vẫn chưa hiểu rõ nhiều về khu vực cực nam Mặt Trăng, vì vậy khu định cư tương lai cần trải rộng trên diện tích lớn để phục vụ nghiên cứu.
"Chúng tôi sẽ muốn khám phá nhiều địa điểm khác nhau nhằm tối đa hóa các mục tiêu khoa học cũng như tính khả thi của sự hiện diện lâu dài", ông nói.
NASA dự định giảm bớt những yếu tố chưa chắc chắn này bằng cách sử dụng drone MoonFall - các robot nhỏ di chuyển theo kiểu nhảy cóc để khảo sát khu vực cực nam trước khi xây dựng căn cứ.
Nhóm thiết bị MoonFall đầu tiên gồm 3 hoặc 4 thiết bị sẽ được phóng lên Mặt Trăng vào năm 2028 bằng tàu đổ bộ do một công ty tư nhân chế tạo.
Hình ảnh phác họa về một máy bay không người lái MoonFall của NASA đang giúp đánh dấu ranh giới của căn cứ trên Mặt Trăng mà cơ quan này dự định xây dựng (Ảnh: NASA).
Theo ông García-Galán, các drone này hoặc những phiên bản tương tự cũng có thể được dùng để đánh dấu ranh giới căn cứ Mặt Trăng.
"Chúng tôi có thể đặt chúng tại các góc của khu vực mà chúng tôi cho là có giá trị khoa học quan trọng hoặc nơi muốn xây dựng căn cứ", ông nói thêm.
NASA xây "căn cứ" đầu tiên của loài người trên Mặt Trăng
Trung Quốc cũng có kế hoạch xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng trong những năm tới, với mục tiêu đưa phi hành gia hạ cánh vào năm 2030. Các quan chức Mỹ nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa căn cứ của Mỹ vào hoạt động trước.
Lập luận được đưa ra là Mỹ muốn trở thành quốc gia thiết lập các chuẩn mực về hành vi có trách nhiệm trên thiên thể gần Trái Đất nhất.
"Có những khu vực đặc biệt quan trọng trên bề mặt Mặt Trăng mà chúng tôi muốn tiếp cận và nghiên cứu.
Đồng thời, chúng tôi cũng phải tôn trọng Hiệp ước Không gian Vũ trụ để bảo đảm sự tôn trọng đối với các quốc gia khác đang triển khai thiết bị trên Mặt Trăng", ông Jared Isaacman, Giám đốc NASA, trả lời,
Từ trái sang phải: Mô hình tàu đổ bộ Blue Origin Blue Moon Mark 1, xe tự hành có người lái Astrolab trên Mặt Trăng, xe tự hành Pegasus của Trạm tiền đồn Mặt Trăng và tàu quỹ đạo Elytra Dark của Firely được ra mắt tại trụ sở NASA (Ảnh: NASA).
Ngoài ra, phi hành gia Artemis sẽ sử dụng các xe tự hành cỡ lớn để khám phá bề mặt Mặt Trăng. Những phương tiện này cũng có khả năng vận hành tự động, nghĩa là chúng có thể hạ cánh trước các sứ mệnh có người lái, được điều khiển từ xa từ Trái Đất và di chuyển đến điểm hạ cánh của phi hành gia.
Blue Origin hiện cũng đang phát triển phiên bản Blue Moon có người lái, cạnh tranh để thực hiện các sứ mệnh Artemis III, Artemis IV và những chuyến bay sau đó.
Artemis III là nhiệm vụ thử nghiệm ghép nối trên quỹ đạo Trái Đất giữa tàu Orion của NASA và một hoặc cả hai tàu đổ bộ Mặt Trăng có người lái do tư nhân phát triển: Blue Moon và Starship của SpaceX. Ông Isaacman cho biết NASA đặt mục tiêu phóng Artemis III vào giữa năm 2027.
NASA dự kiến xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng theo ba giai đoạn.
Giai đoạn một, kéo dài từ nay đến năm 2029, sẽ tập trung thu thập dữ liệu chi tiết và "bảo đảm khả năng tiếp cận đáng tin cậy" tới bề mặt Mặt Trăng.
Giai đoạn hai diễn ra từ năm 2029 đến 2032, với mục tiêu thiết lập "năng lực vận hành ban đầu" cho căn cứ.
Giai đoạn ba, bắt đầu từ năm 2032 và kéo dài trong tương lai, sẽ hướng tới việc "duy trì sự hiện diện bán thường trực của con người" trên Mặt Trăng.
"Căn cứ Mặt Trăng sẽ là tiền đồn đầu tiên của nước Mỹ và nhân loại trên một thiên thể khác", ông Isaacman cho biết.
Theo Giám đốc NASA, mỗi sứ mệnh, dù có người lái hay không, đều sẽ là cơ hội để học hỏi khi chúng ta quay trở lại bề mặt Mặt Trăng, xây dựng hạ tầng để lưu trú lâu dài và làm chủ các kỹ năng cần thiết nhằm sinh sống, vận hành trong một trong những môi trường khắc nghiệt và nguy hiểm nhất có thể tưởng tượng.
Cho đến nay, NASA đã triển khai hai sứ mệnh Artemis. Artemis I đã đưa tàu Orion không người lái bay vào quỹ đạo Mặt Trăng rồi quay trở lại Trái Đất vào cuối năm 2022, trong khi Artemis II đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng bằng tàu Orion vào tháng trước. Cả hai sứ mệnh đều được đánh giá thành công.
