Thủy thủ Mỹ hướng dẫn tiêm kích cất cánh từ tàu sân bay trên biển Ả rập (Ảnh: Reuters).
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm nay 27/5 đưa tin, Tehran đã có được bản dự thảo khung thỏa thuận ban đầu, không chính thức, về một bản ghi nhớ với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột giữa hai bên.
“Đổi lại, Iran cam kết khôi phục số lượng tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz về mức trước xung đột trong vòng một tháng”, truyền thông Iran cho biết.
Truyền thông Iran cho biết thêm rằng khuôn khổ của thỏa thuận vẫn chưa được hoàn thiện, và Tehran sẽ không thực hiện bất kỳ bước nào nếu không có “xác minh cụ thể”.
Theo IRIB, các cuộc đàm phán “đang diễn ra qua lại và cả hai bên đều đang tinh chỉnh nội dung của dự thảo văn bản”.
Nếu đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, bản ghi nhớ sẽ được thông qua dưới hình thức một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, theo IRIB.
Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận nào về báo cáo của Iran.
Bản đồ eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Bản ghi nhớ này, được xem như một lộ trình cho các cuộc đàm phán trong tương lai về các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran, đang được đàm phán với vai trò trung gian của Pakistan.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối ngày 23/5 thông báo thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Iran “phần lớn đã đàm phán xong”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 24/5 cho biết, một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể sẽ thành hình "ngay hôm nay”. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Trump cho biết, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán của Mỹ không vội ký thỏa thuận với Iran vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.
Các nguồn tin cho hay, theo dự thảo thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran, 2 bên sẽ gia hạn ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, Iran sẽ có thể tự do bán dầu và các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt để cho phép Iran tự do bán dầu.
Bản dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết từ phía Iran về việc không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiến hành đàm phán về việc đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của nước này.
Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi tuần này đã vạch ra các điều kiện để Iran tiếp tục tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ. Ông nói, Mỹ phải thực hiện 5 biện pháp xây dựng lòng tin để tiến trình được tiếp tục.
Ông cho biết các biện pháp này bao gồm: chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng, đi kèm các cam kết bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ không tái diễn; dỡ bỏ lệnh phong tỏa đường hàng hải; chấp thuận các sắp xếp của Iran đối với eo biển Hormuz; đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ; và giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho hay, các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ đang tập trung vào việc chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, và vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình thảo luận.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố eo biển Hormuz cuối cùng sẽ được khơi thông bằng cách này hoặc cách khác. Iran về cơ bản đã kiểm soát eo biển này kể từ khi xung đột bùng phát.
