Những tòa chung cư bỏ trống tại thành phố Thập Yển, tỉnh Hồ Bắc, trong bối cảnh Trung Quốc đã trải qua 5 năm suy thoái nghiêm trọng của thị trường bất động sản - Ảnh: REUTERS
Theo báo Financial Times, Trung Quốc vừa ban hành luật mới có hiệu lực từ ngày 31-3, nhằm xóa bỏ tình trạng "căn hộ tro cốt" đang rộ lên trong thị trường nhà ở nước này.
Quy định này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều gia đình lựa chọn chôn cất tro cốt người thân trong những căn hộ cao tầng bỏ trống - còn được gọi là "căn hộ tro cốt" - khi giá nhà ở đang giảm, thay vì chi trả chi phí mua đất nghĩa trang đang tăng vọt.
Số liệu cho thấy dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng, với 11,3 triệu ca tử vong trong năm 2025, tăng mạnh so với 9,8 triệu năm 2015 và vượt xa 7,9 triệu ca sinh cùng kỳ.
Trong khi đó, chi phí tang lễ trung bình tại nước này lại cao thứ hai trên thế giới: khoảng 37.375 nhân dân tệ (tương đương 5.400 USD), chiếm tới 45% thu nhập trung bình năm. Còn chính sách "nhà là để ở, không phải để đầu cơ" của Bắc Kinh đã khiến giá nhà sụt giảm mạnh.
Đồng thời, việc sử dụng "căn hộ tro cốt" thường xuất hiện ở các gia đình có truyền thống dòng tộc mạnh hoặc sở hữu nhiều bất động sản, bởi họ vẫn coi đây là tài sản có thể bán lại khi tăng giá trong tương lai.
Theo nghiên cứu của Xinyi Wu, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học California (Irvine), khi một không gian mất đi giá trị để sinh sống do nguồn cung đủ đầy, người ta sẽ tìm kiếm những "công năng" mới cho chúng, và trong nhiều trường hợp, đó là nơi lưu giữ tro cốt.
Tuy nhiên, bà nhận định dù luật mới có thể chặn đứng việc mua bán công khai, nhiều gia đình vẫn có thể âm thầm tiếp tục thực hiện.
Đặc biệt, một thực tế đầy thực dụng khác cũng đang diễn ra: nhiều người trẻ Trung Quốc hiện nay không còn quá nặng nề chuyện tâm linh hay kiêng kỵ.
Dù nước này vốn tồn tại những cấm kỵ văn hóa liên quan đến cái chết, một bộ phận người trẻ thuê nhà lại tỏ ra không quá e ngại. Họ chấp nhận sống gần các căn hộ chứa tro cốt nếu điều đó giúp giảm chi phí thuê, miễn là không phải đối mặt trực tiếp với những hũ tro đó mỗi ngày.
Song song đó, Chính phủ Trung Quốc đang khuyến khích các hình thức "mai táng sinh thái" như rải tro xuống biển, nhằm giảm chi phí và áp lực lên quỹ đất. Tại Bắc Kinh, khoảng 30-40% người dân hiện đã lựa chọn hình thức này.
Dù vậy, một số chuyên gia cảnh báo việc thay đổi tập tục mai táng truyền thống có thể tác động đến quan niệm gia đình và gián tiếp ảnh hưởng tới tỉ lệ sinh - vốn đang ở mức thấp - khi vai trò của mộ tổ tiên trong đời sống văn hóa dần thay đổi.
