Cặp vợ chồng đã ly hôn có thể thỏa thuận chia sẻ quyền nuôi con - Ảnh: AFP
Theo báo Guardian, từ ngày 1-4, các cặp vợ chồng ly hôn tại Nhật Bản có thể thỏa thuận cùng chia sẻ quyền nuôi con. Đây là thay đổi quan trọng đầu tiên đối với quy định pháp luật về nuôi dạy trẻ em tại nước này trong hơn 100 năm qua.
Trước đây, Bộ luật Dân sự Nhật Bản yêu cầu các cặp đôi phải chọn một bên (cha hoặc mẹ) giữ toàn quyền nuôi con sau ly hôn.
Tuy nhiên áp lực từ dư luận cho rằng sự "giằng co" giữa cha mẹ gây tổn thương tâm lý cho trẻ và tạo bất công cho người không trực tiếp nuôi con đã thúc đẩy Quốc hội bỏ phiếu sửa luật vào năm 2024.
Theo quy định mới, cha mẹ có thể tự thỏa thuận lựa chọn hình thức nuôi con chung hoặc riêng. Báo Asahi Shimbun cho biết với các trường hợp đã ly hôn trước đó theo cơ chế nuôi con đơn lẻ, cha mẹ vẫn có thể nộp đơn lên tòa án gia đình để yêu cầu điều chỉnh.
Đây là lần sửa đổi đầu tiên kể từ khi các quy định về hôn nhân được hệ thống hóa trong Bộ luật Dân sự vào cuối những năm 1800. Luật mới nhấn mạnh trách nhiệm của cha mẹ trong việc tôn trọng lẫn nhau và hợp tác vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
Những người ủng hộ cho rằng hệ thống cũ hạn chế vai trò của người không trực tiếp nuôi con trong các quyết định quan trọng như chọn trường, nơi ở hay tiêm chủng.
Ngược lại, những người chỉ trích lo ngại rằng cơ chế nuôi con chung có thể bị những người từng có hành vi bạo hành lợi dụng để tiếp tục gây hại cho đối phương hoặc đứa trẻ, đồng thời trao thêm quyền quyết định cho tòa án khi cha mẹ không đạt được đồng thuận.
Theo dữ liệu của Bộ Y tế Nhật Bản năm 2020, các bà mẹ được trao quyền nuôi con trong khoảng 85% trường hợp theo hệ thống cũ.
Cơ chế này từ lâu vấp phải chỉ trích, đặc biệt từ các phụ huynh nước ngoài gặp khó khăn trong việc duy trì liên hệ với con khi trẻ được đưa về Nhật Bản.
Mỗi năm, khoảng 200.000 trẻ em tại Nhật Bản chịu ảnh hưởng bởi các vụ ly hôn, cao gấp đôi so với 50 năm trước.
Một khảo sát của chính phủ năm 2021 cũng cho thấy cứ ba trẻ có cha mẹ ly hôn thì có một trẻ mất liên lạc với người không trực tiếp nuôi dưỡng.
