Báo cáo "Thống kê công suất năng lượng tái tạo 2026" của IRENA chỉ ra rằng năng lượng mặt trời tiếp tục là nguồn năng lượng tái tạo tăng trưởng nhanh nhất trong năm qua, chiếm khoảng 75% trong tổng số 692 GW năng lượng tái tạo được bổ sung trên toàn thế giới năm 2025.
Các con số này đại diện cho kỷ lục trong một năm đối với cả việc triển khai điện mặt trời toàn cầu và tổng công suất năng lượng tái tạo, vượt xa các kỷ lục trước đó (452 GW điện mặt trời và 585 GW năng lượng tái tạo) được nêu trong báo cáo tương đương năm ngoái.
Báo cáo bổ sung rằng, tổng công suất điện tái tạo toàn cầu đã đạt mức 5,14 TW vào cuối năm 2025, tương đương 49% tổng công suất nguồn điện lắp đặt toàn cầu. Trong đó, điện mặt trời đóng góp khoảng 2,4 TW.
Năng lượng tái tạo chiếm 85,6% tổng công suất điện mới được bổ sung trên toàn thế giới năm 2025, giảm nhẹ so với con số 92,5% được trích dẫn trong báo cáo của IRENA năm ngoái.
Châu Á tiếp tục dẫn đầu về triển khai năng lượng tái tạo trong năm 2025 với mức đóng góp 74,2% vào tổng công suất mới. Trong khi cả châu Phi và Trung Đông đều ghi nhận mức tăng trưởng hàng năm lớn nhất từ trước đến nay, lần lượt tăng 15,9% và 28,9% so với năm trước.
Ngược lại, tốc độ triển khai chậm hơn ở các khu vực khác. Trung Mỹ và vùng Caribe ghi nhận công suất năng lượng tái tạo thấp nhất với tổng cộng chỉ 21 GW vào năm 2025.
IRENA nhận định sự chênh lệch này làm lộ rõ lỗ hổng của các nền kinh tế có tỷ trọng năng lượng tái tạo thấp, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải tăng cường tỷ trọng này để đảm bảo an ninh năng lượng.
Cơ quan này bổ sung, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông làm dấy lên những lo ngại mới về an ninh nguồn cung và sự biến động giá nhiên liệu hóa thạch, việc tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong hệ thống năng lượng quốc gia có thể giúp các nước giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường nhiên liệu quốc tế.
Tổng Giám đốc IRENA Francesco La Camera nhận định, năng lượng tái tạo vẫn duy trì sự mở rộng nhất quán và kiên định giữa thời điểm bất ổn, cho thấy cả ưu thế trên thị trường lẫn minh chứng mạnh mẽ cho khả năng phục hồi của nguồn năng lượng này. Trong lời tựa của báo cáo, ông nhấn mạnh thế giới cần chứng kiến tốc độ tăng trưởng nhanh hơn nữa của các nhà máy điện tái tạo và các nguồn điện phân tán.
Ông Francesco La Camera giải thích, một hệ thống năng lượng phi tập trung hơn, với tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng gia tăng và sự tham gia của nhiều chủ thể trên thị trường, sẽ tạo ra cấu trúc vận hành linh hoạt hơn.
Theo ông, các quốc gia sớm đầu tư vào chuyển đổi năng lượng đang chịu tác động kinh tế ít hơn trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay, đồng thời nâng cao được an ninh năng lượng, khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh.
Thực tế, thời gian gần đây, nhiều quốc gia đã đặt mục tiêu cao hơn cho điện mặt trời. Theo đó, ngoài điện mặt trời mặt đất, các quốc gia còn nhắm đến phát triển điện mặt trời kết hợp nông nghiệp, thậm chí mở rộng làm điện mặt trời trên mặt hồ nước và trên mặt biển...
Đặc biệt, điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ được ưu tiên phát triển khi có nhiều chính sách hỗ trợ cả về tài chính, lãi suất vay vốn ưu đãi, giá mua điện dư. Bởi nguồn điện từ hộ gia đình này có thể góp phần làm giảm áp lực lên lưới điện quốc gia vào những giờ cao điểm.
