Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Dự thảo luật sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN), mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) của hộ, cá nhân kinh doanh tại luật và giao Chính phủ quy định mức này.
Theo quy định hiện hành, ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và thuế TNCN đối với thu nhập của hộ kinh doanh là 500 triệu đồng/năm.
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) nhìn nhận đây là bước điều chỉnh theo tính linh hoạt trong quản lý thuế, đồng thời phản ánh trên thực tiễn rất nhiều hộ kinh doanh, người dân có ý kiến về ngưỡng 500 triệu doanh thu. Chính phủ cũng nhìn nhận rõ vấn đề này.
Về tổng thể hướng tiếp cận dự thảo, đại biểu bày tỏ ủng hộ khi dự thảo có ưu điểm là tăng tính chủ động điều hành, phù hợp với thực tiễn khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.
"Cùng là hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nhưng doanh thu có thể chênh lệch rất lớn giữa các quán nhỏ trong khu vực dân cư và chuỗi cửa hàng tại đô thị lớn. Vì vậy, nếu quy định cứng trong luật sẽ khó phản ánh kịp thời biến động giá lạm phát hoặc thay đổi hành vi tiêu dùng" - ông Thanh phân tích.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo luật và tờ trình của Chính phủ chưa làm rõ được phương án điều chỉnh.
Ông dẫn thông tin từ báo chí đưa việc Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị ngưỡng chịu thuế đối với hộ kinh doanh tối thiểu là 2 tỷ đồng. Tuy nhiên, ông Thanh đề nghị ngưỡng này là 3 tỷ đồng.
"3 tỷ đồng chia đều cho 12 tháng thì doanh thu một tháng khoảng 250 triệu đồng. Trừ tất cả chi phí thuê mặt bằng, lãi suất, thuê nhân công thì hộ đó còn lại lợi nhuận khoảng 10%, tức là lãi 20-25 triệu đồng. Trong khi, nếu hộ đó có 2 vợ chồng và 2 đứa con, chia ra 4 người thì mức thu nhập như vậy là thấp" - ông Thanh phân tích thêm.
Ông cũng cho biết nhiều đại biểu Quốc hội đã cho ý kiến về nội dung này tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa 15, trong đó có đại biểu chưa đồng tình với ngưỡng 500 triệu đồng.
"Tôi rất tin tưởng và ủng hộ Chính phủ. Tuy nhiên, việc giao toàn bộ cho Chính phủ mà thiếu khung định hướng có thể dẫn tới tâm lý thiếu ổn định về chính sách đối với người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ vốn rất nhạy cảm với nghĩa vụ nộp thuế" - ông Thanh bày tỏ.
Ông Thanh đề xuất quy định khung cứng trong luật, ví dụ doanh thu tối thiểu và doanh thu tối đa, để đảm bảo tính ổn định. Hoặc ít nhất, theo ông, phải xác lập nguyên tắc rõ ràng như gắn với thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư hoặc chỉ số giá tiêu dùng để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, có thể dự báo trước.
Với mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, ông Thanh cho rằng việc cân nhắc quy định cụ thể trong luật cũng là vấn đề cần lưu ý, bởi đây không chỉ là kỹ thuật lập pháp mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn thu ngân sách nhà nước.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu nhưng đề nghị làm rõ hơn cơ chế kiểm soát việc thực hiện. Theo bà Nga, dự thảo mới đã bổ sung nguyên tắc Chính phủ quy định mức doanh thu năm căn cứ bối cảnh kinh tế xã hội trong từng thời kỳ.
Cho rằng đây là nội dung tiếp thu cần thiết, song bà Nga cho rằng vấn đề không chỉ là giao ai quy định mà là quy định xong kiểm soát bằng cách nào.
“Nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế TNCN hoặc không chịu thuế GTGT thì rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng” - nữ đại biểu lưu ý.
Bà đề nghị trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu, đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.
Ủng hộ mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, tạo động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, song đại biểu TP Hải Phòng đề nghị cân nhắc kỹ quy định “thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp”.
