"Tôi đã phải bỏ bữa, vì muốn đảm bảo các con vẫn có thức ăn", Tatiana Finlay, nhân viên Cơ quan An ninh Vận tải Mỹ (TSA) đang làm việc tại sân bay quốc tế Orlando, nói với CNN trong cuộc phỏng vấn hôm 28/3.
Do nhịn ăn, cô thường tới sân bay làm việc trong tình trạng đói bụng. Theo cô, một số đồng nghiệp của mình đã nhận thông báo bị đuổi khỏi nhà, bị thu hồi xe, hoặc không đủ tiền mua thuốc hàng ngày.
Finlay cũng không thể nhờ gia đình hỗ trợ. Chồng cô và cả bố mẹ chồng đều làm việc cho TSA.
Gia đình Finlay nằm trong số khoảng 61.000 nhân viên TSA đang làm việc không lương khi Bộ An ninh Nội địa (DHS) đóng cửa một phần do quốc hội không thống nhất được ngân sách cấp cho cơ quan này.
Theo quy định, nhân viên TSA có thể truy lĩnh tiền lương khi ngân sách được cấp lại, nhưng điều này không thể giải quyết khó khăn tài chính trước mắt. TSA cho biết nhiều nhân viên đã vỡ nợ, một số thậm chí phải bán máu để trang trải cuộc sống.
Tổng thống Donald Trump cuối tuần trước ký lệnh yêu cầu DHS trả lương cho nhân viên TSA. DHS cho biết các nhân sự TSA có thể bắt đầu nhận lương từ hôm nay, với kỳ vọng có thể giải tỏa phần nào áp lực tài chính của họ sau khi bị chậm hai kỳ lương liên tiếp.
Một nhân viên TSA rời ngân hàng thực phẩm ở Indiana sau khi nhận đồ ăn, ngày 23/3. Ảnh: AP
Finlay cùng nhiều nhân viên TSA khác cho hay việc phải làm việc không lương suốt 44 ngày đã khiến họ rơi vào cảnh quẫn bách, với hàng loạt hóa đơn chưa thanh toán, nợ nần chồng chất và các khoản phí phát sinh.
"Nói tuyệt vọng vẫn chưa đủ. Đúng hơn là ngạt thở", Johnny Jones, đại diện cho TSA Council 100, công đoàn cấp quốc gia cho các nhân viên TSA trực thuộc Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE), nói.
Khi ngân sách cho DHS hết hiệu lực vào ngày 14/2, một số nhân viên TSA hiểu rằng họ gần như rơi vào bước đường cùng. Nhiều người đã rút sạch tiền tiết kiệm và vay mượn để chi tiêu vào cuối năm ngoái, trong đợt chính phủ Mỹ đóng cửa dài nhất lịch sử.
"Năm ngoái, chúng tôi chỉ còn cách sống lay lắt bằng tiền vay. Sang năm nay thì cách này đã không còn dùng được nữa", Finlay nói, cho biết hai vợ chồng vẫn đang phải trả nợ khoản vay đó, nên không đủ điều kiện vay thêm trong thời gian ngắn như vậy.
Họ cũng từng được ngân hàng cho hoãn trả nợ thế chấp trong đợt chính phủ đóng cửa năm ngoái, nên lần này không còn đủ điều kiện để xin tiếp. "Ngay cả khi có tiền tiết kiệm thì rồi cũng sẽ đến lúc cạn".
Gần 500 nhân viên TSA đã xin nghỉ việc trong hơn một tháng qua. Mỗi ngày có thêm hàng nghìn người cáo ốm, khiến các sân bay trên toàn quốc thiếu nhân viên an ninh nghiêm trọng, các cổng kiểm tra an ninh luôn trong tình trạng quá tải.
Hành khách xếp hàng chờ kiểm tra an ninh tại sân bay LaGuardia, New York, ngày 26/3. Ảnh: AP
Tuần trước, Devin Rayford mang thư thông báo nghỉ việc tạm thời tới trụ sở công ty điện, nước, khí đốt thành phố Memphis, với hy vọng xin hoãn thanh toán các hóa đơn.
Sau ca làm tại sân bay quốc tế Memphis, Rayford còn chạy xe công nghệ để cố gắng trang trải chi phí sinh hoạt. Vì thế, anh gần như không còn thời gian dành cho con gái.
"Thực sự rất suy sụp tinh thần", anh nói. "Mọi thứ thật tồi tệ và nặng nề, nhất là khi phải giải thích điều đó với con cái, gia đình hay bạn đời".
Rayford, chủ tịch công đoàn TSA địa phương, đã phải lấy cả quỹ công đoàn lẫn tiền túi để hỗ trợ đồng nghiệp. Anh ước tính gần 50% đồng nghiệp của mình gần đây không còn đến sân bay đi làm. Trong đợt cao điểm nghỉ xuân vừa qua, có lúc anh phải một mình đảm nhiệm cùng lúc ba vị trí tại cổng soi chiếu an ninh.
Finlay nói ngay cả khi đã tới giới hạn chịu đựng, nhiều người vẫn cảm thấy xấu hổ khi phải tìm đến các điểm cứu trợ thực phẩm hoặc nhờ cậy gia đình.
"Cảm giác xấu hổ đè nặng lên mình, vì có việc mà không có lương. Là người trưởng thành, làm sao có thể đi xin tiền ai đó, chưa nói đến chuyện phải thú nhận đã mất nhà, mất điện, không có tiền mua thuốc, trả nợ xe, trong khi vẫn đi làm", Finlay nói.
Ngay cả khi sớm được trả lương, một số nhân viên cho biết những hệ lụy của việc bị đuổi khỏi nhà, nợ nần chồng chất, điểm tín dụng xấu là rất nghiêm trọng, không thể khắc phục một sớm một chiều.
Nhân viên TSA làm việc tại cổng kiểm soát an ninh ở sân bay quốc tế Philadelphia, ngày 27/3. Ảnh: AP
Johnny Jones cho biết một đồng nghiệp của mình tại sân bay Dallas đã phải nộp phạt 75 USD mỗi ngày cho chủ nhà để tránh bị đuổi. "Đây là một khoản tiền rất lớn".
"Chúng tôi không có thời gian để phục hồi. Thẻ tín dụng đã quẹt đến trần. Điểm tín dụng thì tụt dốc. Lần này chúng tôi không thể vay thêm nữa", Rachel, một nữ nhân viên TSA, nói.
Rachel kể rằng có lúc cô rời nơi làm việc để đón con, rồi đi thẳng tới văn phòng WIC, chương trình hỗ trợ thực phẩm liên bang dành cho phụ nữ có con nhỏ, nhằm xin trợ giúp cho gia đình. "Tức là tôi phải đi nhận hỗ trợ từ chính phủ, trong khi tôi lại đang làm việc cho chính phủ đó".
Một nữ nhân viên TSA ở Chicago nói ban đầu cô chọn công việc này vì sự ổn định và chế độ bảo hiểm y tế. Nhưng hai đợt đóng cửa liên tiếp đã khiến cô không thể thanh toán hóa đơn khám chữa bệnh, cũng không đủ tiền mua thuốc theo đơn.
"Nó khiến tôi chẳng còn muốn gắn bó với công việc này nữa. Tôi đã nộp đơn vào đủ mọi nơi. Tôi thậm chí còn hỏi chỗ làm cũ xem họ có nhận tôi quay lại không", nữ nhân viên 25 tuổi nói.
Mỗi ngày, cô nộp từ 5 đến 8 hồ sơ xin việc nhưng chưa có kết quả. Một cửa hàng Bath and Body Works đã phản hồi đơn của cô, nhưng nói rằng cô có trình độ quá cao so với vị trí bán lẻ đó.
Aaron Barker, lãnh đạo AFGE tại bang Georgia, cảnh báo sẽ còn nhiều nhân viên TSA rời đi trong thời gian tới. Theo ông, hình ảnh tiêu cực do đợt đóng cửa gây ra sẽ khiến TSA rất khó tuyển người thay thế cho những nhân sự đã nghỉ.
"Không ai muốn tiếp tục sống trong tình trạng bất định và căng thẳng vô lý đến mức này, trong khi bản thân họ chẳng có lỗi gì", Barker nói.
Đức Trung (Theo CNN, AP, USA Today)
