"NATO giờ không còn nhận ra được nữa rồi. Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy và Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng biết điều này", Tổng thống Donald Trump hôm nay cho hay, khi được hỏi liệu ông có xem xét lại việc để Mỹ tiếp tục là thành viên của liên minh quân sự này sau khi xung đột Trung Đông kết thúc hay không.
Đây là lần thứ hai ông Trump chỉ trích NATO bằng những lời lẽ nặng nề chỉ trong hai tuần qua. Hôm 20/3, ông cho rằng NATO "hèn nhát" khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Mỹ "sẽ ghi nhớ" việc này.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi các đồng minh của Mỹ trong NATO tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
"Không chỉ là việc họ không có mặt ở đó, thật khó mà tin nổi. Tôi cũng không vận động hay nài nỉ quá nhiều. Tôi cứ nghĩ lẽ ra họ phải tự giác hành động. Chúng tôi đã luôn tự giác có mặt, kể cả trong vấn đề Ukraine, dù đây vốn không phải việc của Mỹ. Đó là phép thử, chúng tôi đã đứng về phía họ và sẽ luôn như vậy. Nhưng họ thì không đứng về phía chúng tôi", ông Trump nói thêm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 31/3. Ảnh: AFP
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì từ chối tham gia vào cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông, cho rằng hải quân Anh không đủ năng lực đảm đương nhiệm vụ này.
"Các ngài thậm chí không có hải quân. Nước Anh đã quá già cỗi và có những tàu sân bay không còn hoạt động hiệu quả nữa", ông Trump cho hay.
Khi được hỏi liệu Thủ tướng Anh có nên chi nhiều hơn cho quốc phòng hay không, ông Trump nói "tôi sẽ không bảo ông ấy phải làm gì". "Ông ấy có thể làm bất cứ điều gì ông ấy muốn. Điều đó không quan trọng. Tất cả những gì ông Starmer muốn là những nhà máy điện gió tốn kém, đẩy giá năng lượng ở Anh lên cao ngất", Tổng thống Mỹ nói thêm.
Thủ tướng Starmer sau đó lên tiếng bảo vệ NATO, gọi đây là "liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến", thêm rằng NATO "đã giữ cho chúng ta an toàn trong nhiều thập kỷ qua".
"Dù áp lực với tôi và những người khác có ra sao, dù có bất kỳ luồng dư luận ồn ào nào, tôi cũng sẽ hành động vì lợi ích quốc gia của nước Anh trong mọi quyết định mà mình đưa ra", ông Starmer giải thích về việc không điều tàu chiến Anh đến Hormuz. "Đó là lý do tôi khẳng định rõ ràng rằng đây không phải là cuộc chiến của chúng ta và chúng ta sẽ không để bị lôi kéo vào đó".
Ngoài việc không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia châu Âu cũng hạn chế quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ để thực hiện chiến dịch tại Iran. Theo các nguồn tin, Italy hôm 31/3 đã từ chối cho phép một máy bay Mỹ hạ cánh khi nó đang trên đường đến Trung Đông để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Tây Ban Nha trước đó cũng đóng cửa không phận đối với các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chống lại Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 31/3 nói rằng sau xung đột ở Trung Đông, Washington sẽ xem xét lại mối quan hệ với NATO và quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Trump.
"Nếu Mỹ không được phép dùng các căn cứ tại châu Âu để bảo vệ lợi ích quốc gia, tư cách thành viên NATO chỉ còn là con đường một chiều vô giá trị", ông Rubio nói.
Những động thái của chính quyền Trump cho thấy Mỹ không còn coi châu Âu là đối tác quốc phòng đáng tin cậy. Telegraph tuần trước tiết lộ ông Trump đang cân nhắc việc cải tổ NATO nhằm trừng phạt các thành viên không đáp ứng yêu cầu tăng ngân sách quốc phòng mà ông đưa ra.
Các nguồn tin am hiểu vấn đề cũng cho biết người đứng đầu Nhà Trắng đang cân nhắc rút lính Mỹ khỏi Đức, động thái mà ông đã xem xét kể từ khi trở lại nắm quyền vào năm ngoái.
Ông Trump hồi tháng 9/2025 cũng từng gọi Nga là "hổ giấy" và "chiến đấu không mục đích" suốt nhiều năm ở Ukraine. Tuy nhiên, hai ngày sau, ông tuyên bố "tôi sẽ không nói bất kỳ ai là hổ giấy nữa".
Huyền Lê (Theo Telegraph, AFP)
