Tara Buakamsri, giám đốc chương trình Climate Connectors, trong sự kiện hồi cuối tuần giới thiệu nghiên cứu Too Hot To Live: Climate Change In Thailand (Quá nóng để sống: Biến đổi Khí hậu tại Thái Lan) của Owen Mulhern.
Theo nghiên cứu, 19 trong tổng số 20 năm nóng nhất lịch sử rơi vào giai đoạn sau năm 2001. Điều đáng lo ngại là kịch bản nhiệt độ trung bình năm vượt quá 29 độ C, điều kiện chỉ xuất hiện trên khoảng 0,8% diện tích đất liền của Trái Đất, chủ yếu tập trung ở sa mạc Sahara.
Vùng khí hậu như vậy có thể mở rộng mạnh trước tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, đặc biệt đáng lo ngại đối với Thái Lan. Các dự báo cho thấy đến cuối thế kỷ này, nhiệt độ trung bình năm (MAT) của Thái Lan có thể vượt mốc 29 độ C, tương đương Sahara ngày nay.
MAT được tính bằng cách lấy trung bình cộng của nhiệt độ tất cả các ngày trong một năm tại một địa điểm nhất định. MAT của Thái Lan hiện vào khoảng 26 độ C, gần ngưỡng nguy hiểm.
Công nhân chuyển khối đá lạnh vào kho chứa trong khu chợ đồ tươi sống ở Bangkok năm 2023. Ảnh: AFP
Nghiên cứu này nêu ra khái niệm "vùng khí hậu phù hợp cho con người", nói rằng lịch sử cho thấy con người sống tốt nhất ở những nơi có MAT 11-15 độ C. Nghiên cứu cho rằng MAT tăng không chỉ là thêm vài ngày nắng gắt, mà là một bước ngoặt về hệ thống khí hậu. Nó tạo ra môi trường khắc nghiệt, phá vỡ những điều kiện tự nhiên vốn giúp đời sống và kinh tế phát triển ổn định suốt hàng nghìn năm qua.
Bà Buakamsri cho biết những dấu hiệu này đã hiện hữu. Từ tháng 3 đến tháng 5 hàng năm, Thái Lan thường xuyên ghi nhận mức nhiệt trên 40 độ C. Hơn 50 thị trấn, thành phố chạm hoặc vượt mức nhiệt lịch sử.
Tại Thái Lan, nắng nóng cực đoan còn đi kèm hạn hán, lũ lụt xảy ra thường xuyên và thảm khốc hơn, cùng tình trạng mực nước biển dâng đe dọa các cộng đồng ven biển và những vùng kinh tế trọng điểm.
Theo bà Buakamsri, đây không phải những sức ép riêng lẻ, mà là các rủi ro khí hậu chồng lấn, khiến công tác thích ứng trở nên khó khăn và tốn kém hơn nhiều.
"Vì thế, câu hỏi hiện nay không còn đơn thuần là làm thế nào để ứng phó thời tiết nóng hơn, mà là liệu Thái Lan có thể tái thiết kế các đô thị, hệ thống năng lượng, năng lực y tế công cộng và mô hình kinh tế đủ nhanh để duy trì khả năng chống chịu trong môi trường khí hậu khắc nghiệt hơn rất nhiều hay không", bà nói.
Đức Trung (Theo Straits Times, Bangkok Post, Thai Rath)
