Theo Tập đoàn Sơn Hải, hiện nay nhà nước chi một số tiền lớn để đầu tư xây dựng công trình giao thông. Sau khi hết hạn bảo hành 2 năm, nhà nước lại bỏ ra số tiền lớn cho công tác bảo trì. Riêng năm 2025, Cục Đường bộ Việt Nam đã bố trí hơn 12.500 tỷ đồng, chưa kể ngân sách của 34 tỉnh, thành phố.
Từ thực tế này, lãnh đạo Tập đoàn Sơn Hải cho rằng quy định thời gian bảo hành 2 năm là quá ngắn so với tuổi thọ công trình. Nếu tăng thêm một năm bảo hành, riêng Cục Đường bộ Việt Nam có thể tiết kiệm hơn 12.500 tỷ đồng mỗi năm; nếu tăng thêm 8 năm, số tiền tiết kiệm có thể vượt 100.000 tỷ đồng. Nếu tính cả các địa phương, con số tiết kiệm cho ngân sách là rất đáng kể.
Do đó, để tiết kiệm ngân sách Nhà nước, tăng quyền lợi cho người dân tham gia giao thông và nâng cao ý thức trách nhiệm của nhà thầu, tập đoàn đề nghị xem xét thay đổi quy định "bảo hành công trình tối thiểu 2 năm" thành "bảo hành công trình tối thiểu 10 năm".
Bên cạnh đó, tập đoàn đề xuất bắt buộc nhà thầu cắm biển công khai trên tuyến để người dân tham gia giao thông có thể giám sát. Khi thông tin được minh bạch, nhà thầu sẽ có ý thức hơn trong việc đảm bảo chất lượng công trình ngay từ đầu.
Nhà thầu Sơn Hải lắp biển bảo hành 10 năm trên cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu. Ảnh: Vidifi.
Đến nay, Tập đoàn Sơn Hải là nhà đầu tư duy nhất tự nguyện kéo dài thời gian bảo hành từ 2 lên 10 năm và bị giữ lại hơn 400 tỷ đồng để bảo lãnh cho phần thời gian bảo hành tăng thêm. Theo tập đoàn, quy định này gây khó khăn cho nhà đầu tư và chưa khuyến khích các nhà thầu tự nguyện nâng cao thời gian bảo hành. Do đó, Sơn Hải kiến nghị thời gian bảo hành tăng lên sẽ ràng buộc bằng hợp đồng mà không giữ lại tiền của nhà thầu.
Từ góc nhìn chuyên gia, ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, cho biết pháp luật hiện hành không cấm kéo dài thời gian bảo hành trong hợp đồng khi các bên thấy cần thiết. Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc áp đặt đồng loạt một mốc tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông mà nằm ở thiết kế hợp đồng, yêu cầu kỹ thuật, giám sát chất lượng...
Nếu áp dụng cứng một mức tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp đang phải gồng gánh áp lực tăng giá nhiên liệu, vật liệu, chi phí lãi vay.
Tại Nhật Bản, thời gian trách nhiệm hợp đồng với công trình xây dựng thông thường về nguyên tắc là 2 năm, với thiết bị máy móc là một năm. Mốc 10 năm áp dụng cho nhà ở mới, chủ yếu là kết cấu chính và phần chống nước.
Lãnh đạo Hiệp hội cũng cho rằng chi phí bảo trì đường bộ không chỉ cho những phát sinh lỗi thi công mà còn chi cho nội dung bảo trì theo kế hoạch. Việc nâng thời gian bảo hành lên 10 năm mà giải quyết được bài toán chất lượng và tiết kiệm chi phí bảo trì cho ngân sách là "hiểu không đúng bản chất của công tác bảo hành, bảo trì".
Ông Trần Chủng cũng nhận định việc gắn biển nhà thầu thi công tại dự án là chưa có tiền lệ. Trên thế giới thường gắn biển vinh danh người thiết kế, thi công trên những công trình có ý nghĩa đặc biệt về văn hóa, giải pháp công nghệ. Mặt khác, các công trình hiện nay hoàn thành có thể do nhiều nhà thầu tham gia thi công.
Theo lãnh đạo Cục Kinh tế, Quản lý Đầu tư Xây dựng (Bộ Xây dựng), cơ quan này đang lấy ý kiến các đơn vị, tổ chức liên quan và báo cáo cơ quan có thẩm quyền về kiến nghị của tập đoàn Sơn Hải.
Năm 2024, tập đoàn Sơn Hải đã gắn biển báo, biển chỉ dẫn có chữ "Đường Sơn Hải bảo hành 10 năm" trên một số đoạn cao tốc Bắc Nam. Sau đó, Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu tháo dỡ các biển này do không phù hợp với quy định.
Năm 2025, Tập đoàn Sơn Hải tiếp tục xin phép địa phương được cắm bảng bảo hành 10 năm với 27 km cao tốc thuộc tuyến Hoài Nhơn - Quy Nhơn qua Gia Lai.
Đoàn Loan
