Trong khi nhiều người bàn bạc về thời gian, sự kiên nhẫn, lòng quyết tâm để tập thể dục thể thao, tôi phát hiện ra một thực tế rằng, ở Việt Nam, muốn chơi thể thao "đúng nghĩa" không hề rẻ.
Nhiều người vẫn nghĩ thể thao là thứ "miễn phí": chạy bộ ngoài đường, đá bóng với bạn bè, đánh cầu lông ở sân gần nhà. Nhưng xin hỏi chạy bộ thì chạy ở đâu? Lòng đường hay lề đường? Chơi cầu lông kiểu hai người ra đường nội bộ khu dân cư cầm hai cây vợt khều qua khều lại hay sao?
Xin thưa, khi bắt đầu chơi một cách bài bản, tức là có lịch tập cố định, có ý thức bảo vệ cơ thể và cải thiện hiệu suất luyện tập, chi phí tiền của là điều không thể né tránh.
Hãy nhìn vào những môn được coi là bình dân nhất như đá bóng, cầu lông hay chạy bộ.
Một đôi giày tốt không còn là lựa chọn, mà gần như là điều bắt buộc nếu bạn không muốn trả giá bằng chấn thương. Hãy biết yêu lấy đôi bàn chân, các khớp gối của mình. Một đôi giày chạy hoặc giày sân cỏ nhân tạo có giá vài triệu đồng là chuyện bình thường.
Quần áo thể thao không cần hàng hiệu, nhưng cũng phải đủ tiêu chuẩn để thấm hút mồ hôi, vận động thoải mái. Cộng lại, khoản này khó dưới 5-7 triệu đồng mỗi năm nếu bạn thực sự sử dụng thường xuyên.
Đó là chưa kể đến chi phí sân bãi. Tôi đánh một buổi đánh cầu lông 2 tiếng, 4 người, mỗi người chia tiền từ 50-60 nghìn đồng một buổi. Nhân lên với tần suất 3 buổi một tuần, con số hàng tháng đã không còn nhỏ.
Chưa kể các chi phí mua cầu lông, vợt, bóng, nước uống, gửi xe, thậm chí là những buổi giao lưu, liên hoan sau trận những thứ tạo nên "văn hóa thể thao" của người Việt (cái này gọi là giao lưu), cũng làm đội chi phí lên.
Và nếu đã bước chân sang những môn "có độ nghiện cao" như đạp xe, tennis hay gym chuyên sâu, chi phí còn tăng theo cấp số nhân. Một chiếc xe đạp thể thao cơ bản cũng đã 40-50 triệu đồng cho trọn bộ.
Một gói tập gym có huấn luyện viên cá nhân có thể lên đến hàng chục triệu mỗi năm. Khi đó, thể thao không còn là thói quen đơn giản, mà trở thành một khoản đầu tư thực sự.
Rõ ràng, sức khỏe là thứ xứng đáng để đầu tư. Nhưng điều đáng bàn là: Vì sao một nhu cầu cơ bản như vận động lại đang trở nên tốn kém với phần đông người dân đô thị? (Gấp nhiều lần mức lương bình quân, ý tôi là vậy).
Có lẽ, câu trả lời nằm ở hạ tầng công cộng. "Đường bé tí, ôtô xe máy đi còn chật, đâu ra chỗ cho người chạy bộ, đạp xe", có lẽ nhiều người sẽ bật câu nói này trong đầu.
Ở nhiều thành phố lớn trên thế giới, người dân có thể chạy bộ trong công viên rộng rãi, chơi thể thao trên các sân miễn phí hoặc chi phí rất thấp, sử dụng hệ thống đường dành riêng cho xe đạp... Những không gian đó không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra thói quen vận động tự nhiên cho cộng đồng.
Trong khi đó, ở các đô thị lớn, không gian công cộng cho thể thao vẫn còn thiếu và phân bổ chưa hợp lý. Công viên không nhiều, sân chơi miễn phí lại càng hiếm. Người dân muốn vận động một cách nghiêm túc gần như buộc phải xã hội hóa bằng cách trả tiền cho các dịch vụ tư nhân.
Tôi nghĩ một thành phố đáng sống không chỉ có trung tâm thương mại, cao ốc hay đường sá rộng, mà còn phải có đủ không gian để người dân vận động, hít thở và chăm sóc sức khỏe một cách bình đẳng.
Khuyến khích người dân tập thể dục không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu. Nó cần được hiện thực hóa bằng những công viên đủ lớn, những sân chơi mở, những tuyến đường thân thiện với người chạy bộ và xe đạp. Khi đó, chi phí để "chơi thể thao đúng nghĩa" sẽ không còn là rào cản quá lớn.
Hoàng Anh
