Trong lúc đi bộ chụp ảnh tại một con ngõ nhỏ ở làng ven biển, John bị một con chó cắn vào bắp chân. Dấu răng xuyên qua quần, khiến vùng da chảy máu. Anh được bạn bè hỗ trợ rửa vết thương bằng nước sạch, sau đó đến bệnh viện địa phương để xử trí.
Tại bệnh viện, John được chỉ định tiêm 5 mũi vaccine dại, huyết thanh kháng dại và một mũi vaccine uốn ván. Những mũi tiêm tiếp theo được anh thực hiện tại trung tâm tiêm chủng VNVC ở Phú Yên.
"Theo lịch trình, lẽ ra tôi sẽ ra đảo chơi vài ngày, nhưng để tiêm đúng lịch, tôi phải đổi sang ở đất liền", John nói.
Tương tự, chị Thanh Thảo, 29 tuổi, TP HCM, bị chó thả rông cắn vào bắp chân khi đi chơi gần Tòa thánh Tây Ninh dịp giỗ Tổ Hùng Vương. Theo chị, con chó đang gặm xương, khi chị đi ngang qua thì lao tới cắn. Vết thương chảy máu, chị phải mua bông băng, thuốc sát trùng để sơ cứu, sau đó về Trung tâm Tiêm chủng VNVC Hai Bà Trưng, TP HCM, gần nhà để tiêm ngừa.
Hai năm trước, Thảo từng bị chó cắn và đã tiêm đủ 5 mũi vaccine dại. Vì vậy, lần này chị chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vào ngày 0 và ngày 3 theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bác sĩ khám sàng lọc trước tiêm ngừa dại cho Hoài Thương tại VNVC Hoàng Văn Thụ. Ảnh: Hoàng Dương
Không chỉ người bị chó mèo cắn, nhiều người cũng chủ động tiêm vaccine dại trước các chuyến đi xa. Hoài Thương, 24 tuổi, TP HCM, quyết định tiêm phòng sau khi chứng kiến một người bạn bị khỉ trong sở thú cào trúng tay, phải tiêm vaccine và kháng dại, vaccine uốn ván.
"Tai nạn do chó, mèo hoặc động vật hoang dã cắn, cào hoàn toàn có thể xảy ra, trong khi ở nơi xa chưa chắc tìm được điểm tiêm vaccine và huyết thanh kịp thời", Thương nói.
BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trong kỳ nghỉ lễ, hệ thống ghi nhận nhiều người dân đi tiêm vaccine, đặc biệt là vaccine phòng dại. Phần lớn trường hợp đến tiêm do chó, mèo cắn hoặc cào; một số bị khỉ, chuột, sóc, chồn... tấn công khi đi chơi hoặc sinh hoạt tại nhà. Trong tháng 4, số người tiêm phòng dại tại hệ thống tăng hơn 30% so với các tháng trước.
Việt Nam là nước nhiệt đới, bệnh dại lưu hành quanh năm và thường tăng vào giai đoạn nắng nóng. 4 tháng đầu năm, nhiều địa phương ghi nhận ca bệnh dại trên người và ổ dịch dại ở chó. Tại Tây Ninh, ít nhất 7 người tử vong do bệnh dại; TP HCM cũng ghi nhận 3 trường hợp tử vong do dại.
Theo bác sĩ Phương, thời tiết nắng nóng có thể khiến chó, mèo dễ bị kích động, căng thẳng, tăng nguy cơ cắn người. Cùng thời điểm, các kỳ nghỉ lễ, du lịch, dã ngoại khiến người dân di chuyển nhiều hơn, tăng khả năng tiếp xúc với chó, mèo thả rông hoặc động vật hoang dã.
Người trẻ đi du lịch có nguy cơ tiếp xúc mầm bệnh dại do chó, mèo, khỉ, chuột, dơi, sóc... cắn cào. Ảnh: Bình An
Trước kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, bác sĩ khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc với chó, mèo lạ hoặc các động vật có vú như khỉ, dơi, chuột, sóc. Khi đi leo núi, vào rừng, hang động hoặc khu vực có nhiều động vật hoang dã, nên mặc quần áo dài, mang đồ bảo hộ phù hợp.
Nếu bị động vật cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương, mọi người cần rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, hoặc rửa bằng nước sạch nếu không có xà phòng. Sau đó, mọi người bôi dung dịch sát khuẩn và đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm ngừa.
Với người đã tiêm đủ phác đồ vaccine hoặc đã tiêm đủ 3 mũi dự phòng trước phơi nhiễm, khi bị động vật cắn, cào thường chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vaccine vào ngày 0 và ngày 3, không cần huyết thanh kháng dại.
Bác sĩ lưu ý người dân không tự điều trị bằng các phương pháp dân gian như đắp lá, lấy nọc độc hoặc chờ theo dõi con vật mà trì hoãn tiêm ngừa. Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; khi đã phát bệnh, nguy cơ tử vong gần như 100%.
Tuấn Khanh
