Chiều 27/5, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội nghị đánh giá kết quả chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2025 và giải pháp cải thiện năm 2026. Theo kết quả PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Quảng Ngãi là tỉnh duy nhất thuộc nhóm thấp trong 6 nhóm chất lượng điều hành (từ thấp đến rất tốt).
Chủ tịch UBND Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang nhìn nhận, chỉ số PCI 2025 có cách tiếp cận mới, tiêu chí thành phần khác so với trước. Ông cho rằng kết quả xếp hạng PCI của tỉnh ở vị trí thấp xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan.
"Có hay không tình trạng cán bộ, chuyên viên gây khó khăn, thay vì một lần thì hướng dẫn 3 lần để gặp doanh nghiệp?", ông đặt vấn đề.
Theo người đứng đầu chính quyền tỉnh Quảng Ngãi, ông từng lưu ý điều này và chỉ đạo các sở ngành chấn chỉnh, nhưng kết quả không đến nơi đến chốn. "Trước khi có chỉ số này tôi đã nghe tình trạng chuyên viên 'tráng trứng đánh võng', gây khó khăn khiến doanh nghiệp phải đi lòng vòng", ông Giang nói.
Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi phát biểu tại hội nghị, chiều 27/5. Ảnh: Phạm Linh
Trong 9 chỉ số thành phần, tỉnh chỉ cải thiện được 4 chỉ số so với 2024, gồm thiết chế pháp lý, cạnh tranh bình đẳng, chi phí tuân thủ và tiếp cận nguồn lực.
Các chỉ số còn lại như gia nhập thị trường, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, chi phí không chính thức, chính quyền kiến tạo và tính minh bạch... đều giảm điểm và xếp ở các vị trí gần cuối hoặc cuối bảng xếp hạng PCI.
Chẳng hạn, ở chỉ số chính quyền kiến tạo, Quảng Ngãi bị giảm 3,54 điểm so với năm 2024, xếp thứ 33 toàn quốc. Tương tự, tính minh bạch của tỉnh cũng thấp nhất cả nước, ở vị trí 34, với 5,3 điểm. Chi phí không chính thức đạt 6,12 điểm, xếp hạng 33.
Ông Nguyễn Hoàng Giang cũng lưu ý đặc thù của tỉnh, khoảng 95% trong số 10.776 doanh nghiệp đang hoạt động thuộc nhóm siêu nhỏ và nhỏ. Trong bảng khảo sát PCI, lá phiếu của họ có giá trị ngang với doanh nghiệp nghìn tỷ.
"PCI là chỉ số quan trọng, chúng ta phải chuyển động để thay đổi", ông nói, đồng thời động viên các cán bộ rằng đây là năm đầu áp dụng bộ tiêu chí mới tính chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh nên còn dư địa để cải thiện.
Biển Châu Tân, một trong những bãi biển nổi tiếng ở Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Linh
Tại hội nghị, đại diện Trung tâm Xúc tiến Đầu tư thương mại và Du lịch Quảng Ngãi chỉ ra một trong những nguyên nhân khiến chỉ số PCI của tỉnh thấp là tâm lý né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm sau giai đoạn siết công tác thanh, kiểm tra lĩnh vực đất đai, đầu tư, đấu thầu. Một số công chức tham mưu có tâm lý "phòng thủ", chọn giải pháp an toàn là áp dụng quy định máy móc.
"Tâm lý không làm thì không sai, dẫn đến tình trạng cán bộ liên tục xin ý kiến nhiều cấp hoặc chờ hướng dẫn, thay vì chủ động đề xuất phương án xử lý", ông Lê Văn Tài, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến Đầu tư thương mại và Du lịch Quảng Ngãi, nói.
Hệ quả, theo ông, là hồ sơ đầu tư của doanh nghiệp phải điều chỉnh nhiều lần, kiến nghị của doanh nghiệp trong lĩnh vực đất đai và giải phóng mặt bằng chưa được giải quyết dứt điểm. Tình trạng thanh, kiểm tra chồng chéo cũng khiến một số doanh nghiệp chấp nhận chi phí không chính thức để giải quyết công việc nhanh hơn, theo đánh giá của Trung tâm.
Ông Tài đề xuất tỉnh cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tăng công khai thông tin về quy hoạch, đất đai, đấu giá và có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hồng Giang cho biết, tỉnh sẽ thành lập tổ công tác và từng cơ quan, đơn vị phải đề xuất giải pháp để cùng cải thiện chỉ số PCI trong năm tới.
Khu công nghiệp VSIP, một trong những điểm sáng của Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Linh
Chỉ số PCI được VCCI thực hiện định kỳ từ năm 2005, là một trong những chỉ báo đánh giá khả năng xây dựng môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư của chính quyền các địa phương. Đây là năm đầu tiên VCCI công bố chỉ số này sau khi sáp nhập 34 tỉnh, thành.
Kết quả PCI 2025 được đưa ra dựa trên khảo sát từ 3.500 doanh nghiệp tư nhân trong nước, gần 590 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và hơn 1.000 hộ kinh doanh tại 34 tỉnh, thành.
Năm nay, thay vì đo lường môi trường kinh doanh các tỉnh, VCCI chuyển sang đánh giá hệ sinh thái phát triển tư nhân, bởi "điều hành phải tạo ra hiệu quả, tạo ra lực lượng doanh nghiệp tư nhân mạnh". Cơ quan này cũng chuyển từ công bố bảng xếp hạng cụ thể sang các nhóm chất lượng điều hành.
Dù PCI ở mức thấp, Quảng Ngãi cũng ghi nhận một số kết quả tích cực. Tỉnh xếp thứ 8 cả nước về Chỉ số hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI) - đo lường sự phát triển của khu vực tư nhân và năng lực đổi mới sáng tạo. Tỉnh cũng trong top 6 địa phương ghi nhận GRDP 2025 ở mức hai chữ số, thu ngân sách vượt kế hoạch, giảm gần một nửa tỷ lệ hộ nghèo và giải ngân đầu tư công trên mức trung bình cả nước.
Phạm Linh
