Lực lượng Hải quân Iran gần eo biển Hormuz (Ảnh: CNBC).
“Tổng thống Donald Trump đã nói rất, rất rõ ràng rằng thỏa thuận này là một lệnh ngừng bắn, một cuộc đàm phán. Đó là những gì chúng tôi trao đi, và những gì họ phải đáp lại là các eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại”, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu với phóng viên ngày 8/4.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không tuân thủ các điều khoản của mình nếu Iran không tuân thủ các điều khoản của họ”.
Ông Vance nói thêm, thỏa thuận ngừng bắn đang ở một “vị thế tốt”, nhưng cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt với “những hậu quả nghiêm trọng” nếu họ phá vỡ các điều khoản của thỏa thuận.
“Về cơ bản, chúng ta đang ở một vị thế tốt. Họ đang mở lại các eo biển. Chúng ta có một lệnh ngừng bắn. Và thẳng thắn mà nói, nếu họ phá vỡ phần cam kết của mình, thì họ sẽ thấy một số hậu quả nghiêm trọng”, ông Vance cho biết.
Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn giữa 2 nước khi không ngăn chặn các cuộc không kích của Israel vào Li Băng, vi phạm không phận Iran và phủ nhận quyền làm giàu uranium của Iran.
Mỹ và Iran hôm 7/4 đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần. Tuy nhiên, các bên đang tranh cãi về bản đề xuất 10 điểm của Iran mà Washington coi là cơ sở đàm phán.
Trong khi Iran khẳng định bản đề xuất bao gồm cả việc ngừng bắn vào Li Băng, Mỹ và Israel đưa ra tuyên bố ngược lại.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cuối ngày 8/4 thông báo hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã chậm lại đáng kể và sau đó dừng hẳn, sau những gì họ gọi là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn của Israel tại Li Băng.
IRGC cho biết một con tàu dự kiến sẽ đi ngang qua vào lúc 22h ngày 8/4 đã thay đổi lộ trình gần eo biển và quay đầu trở lại.
Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền của MarineTraffic, không có tàu nào được hiển thị là đang băng qua eo biển Hormuz, chỉ một thời gian ngắn sau khi eo biển được khơi thông theo thỏa thuận ngừng bắn.
Tuyên bố của IRGC được đưa ra trong bối cảnh Israel ồ ạt không kích Li Băng hôm 8/4, khiến ít hơn 250 người thiệt mạng sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ủng hộ lệnh ngừng bắn song nêu rõ thỏa thuận đó không bao gồm Li Băng.
IRGC cảnh báo lực lượng này sẽ "trừng phạt Israel vì những hành động đã gây ra ở Li Băng và việc vi phạm điều khoản ngừng bắn".
"Chúng tôi đưa ra lời cảnh báo đanh thép tới Mỹ và đồng minh Israel của họ: nếu các hành động chống lại Li Băng không chấm dứt ngay lập tức, chúng tôi sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình và đưa ra một đòn đáp trả”, IRGC cho biết.
IRGC cũng nhắc lại một trong những điều khoản then chốt cho thỏa thuận ngừng bắn là Iran tiếp tục "quản lý thông minh" eo biển Hormuz. Lực lượng này khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chấp nhận việc eo biển này sẽ tiếp tục nằm "dưới sự kiểm soát của Iran".
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
