Nhóm vũ trang Hezbollah hôm 25/5 công bố video triển khai thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) để tập kích binh sĩ Israel ở miền nam Lebanon trước đó hai ngày. Hình ảnh cho thấy thiết bị được trang bị camera ảnh nhiệt, đánh dấu lần đầu Hezbollah công khai loại khí tài này.
Một quan chức cấp cao giấu tên của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó xác nhận Hezbollah đã bắt đầu triển khai drone FPV mang cảm biến ảnh nhiệt, hạn chế đáng kể khả năng cơ động của binh sĩ Israel "trong cả ngày lẫn đêm".
Drone FPV mang camera ảnh nhiệt của Hezbollah tập kích binh sĩ Israel ở miền nam Lebanon hôm 23/5. Video: Hezbollah
"Khi kết hợp với cơ chế dẫn đường bằng cáp quang, drone FPV mang lại cho Hezbollah khả năng răn đe đặc biệt đối với lực lượng Israel hoạt động ở trong lãnh thổ Lebanon và dọc biên giới. Nó vừa đáng sợ vừa nguy hiểm, có thể coi là cơn ác mộng với lực lượng trên bộ", quan chức Israel thừa nhận.
Drone mang camera ảnh nhiệt đã xuất hiện tại chiến trường Ukraine từ lâu, được mệnh danh là "sát thủ bóng đêm". "Drone FPV trang bị camera ảnh nhiệt có thể nhìn thấy rõ con người và lối vào hầm trú ẩn vào buổi tối. Những gì ngụy trang tốt vào ban ngày sẽ bị lộ diện bởi tín hiệu nhiệt vào ban đêm", một chỉ huy Ukraine có hô hiệu Nazar chia sẻ.
Ngay cả khi chưa trang bị camera ảnh nhiệt, drone FPV của Hezbollah đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với các đơn vị IDF. Nhóm vũ trang Lebanon đã nhiều lần công bố hình ảnh drone FPV tập kích những khí tài tối tân của đối phương như xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M và hệ thống phòng không Vòm Sắt.
Ngày 20/5, Hezbollah triển khai loạt drone cáp quang nhằm vào sở chỉ huy Lữ đoàn Thiết giáp 401 Israel ở miền nam Lebanon, khiến lữ đoàn trưởng và hai sĩ quan dưới quyền bị thương nặng.
Hisham Jaber, nhà phân tích quân sự và cựu tướng lục quân Lebanon, cho biết drone FPV "không thể bị radar phát hiện", dường như ám chỉ thiết bị này thường bay thấp, dưới tầm quan sát của radar cảnh giới. Drone FPV cũng hay di chuyển trong môi trường phức tạp với nhiều nhiễu địa vật và vật thể bay như chim, khiến radar khó phân biệt mục tiêu.
Chúng còn có kích thước nhỏ, diện tích phản xạ radar thấp và sở hữu khả năng cơ động cao, có thể lao vào mục tiêu từ những hướng không ngờ tới.
Nhiều chiếc được điều khiển bằng kết nối cáp quang thay vì tín hiệu vô tuyến, khiến chúng miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu. Kiểu kết nối này còn giúp drone truyền hình ảnh rõ nét cho người vận hành, trong khi tín hiệu vô tuyến có thể bị ngắt hoặc giảm chất lượng do bị chướng ngại vật.
Andreas Krieg, chuyên gia an ninh tại Đại học Nhà vua London ở Anh, cho biết phiên bản cáp quang đã khiến năng lực phát hiện, gây nhiễu và đánh chặn drone của Israel gần như mất tác dụng. IDF cũng gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực truy tìm vị trí phi công drone Hezbollah, do không có tín hiệu vô tuyến để dò ngược nguồn phát.
Nguyên lý hoạt động của drone cáp quang. Đồ họa: BBC
Theo Jaber, Hezbollah đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) để tập kích mục tiêu ở miền bắc Israel trong nhiều năm qua, song drone FPV là mối đe dọa hoàn toàn khác biệt.
"Lực lượng Israel về cơ bản đang đứng chôn chân. Họ không thể tiến về phía các khu vực phóng drone hay tập kích hiệu quả mạng lưới hậu cần và vận hành drone trải dài qua thung lũng Beqaa, Tyre, Sidon và cả Beirut", quan chức Israel giấu tên nói.
Người này cho rằng IDF cần thay đổi học thuyết tác chiến, ngừng hoạt động một cách lộ liễu và khiến binh sĩ trở thành mục tiêu dễ dàng cho Hezbollah, chuyển sang kiểu tác chiến bí mật và kín đáo hơn.
Chuyên gia Krieg cũng cho rằng mối đe dọa từ drone FPV khiến lực lượng Israel phải di chuyển cẩn trọng hơn, tăng cường củng cố cứ điểm và sử dụng các biện pháp phòng vệ như chăng lưới, lắp giáp lồng.
Một số binh sĩ Israel thậm chí phải tự mua lưới đánh cá của ngư dân để dùng làm dụng cụ bảo vệ, do mối đe dọa từ drone FPV là rất lớn mà các biện pháp đối phó còn hạn chế. "Đúng vậy, binh sĩ Israel đang tự trang bị lưới đánh cá", quan chức Israel nói.
Howard Altman, bình luận viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng lưới bảo vệ sẽ khiến drone bị mắc kẹt và vô hiệu hóa trước khi chạm vào mục tiêu. Trong một số trường hợp, lưới cũng khiến drone phát nổ ở khoảng cách đủ xa để binh sĩ bên trong phương tiện không thiệt mạng.
Drone FPV bị mắc vào lưới trong ảnh đăng ngày 14/5. Ảnh: IDF
Theo kênh i24NEWS của Israel, IDF đã phân bổ khoảng 158.000 m2 lưới bảo vệ cho các đơn vị trên chiến trường.
"Quân đội đang mua thêm 185.000 m2 lưới. Tổng diện tích lưới được đặt mua tương đương khoảng 20 sân bóng đá, cho thấy nỗ lực mà Israel đang triển khai nhằm điều chỉnh hệ thống phòng thủ để thích ứng với mối đe dọa thay đổi nhanh chóng trên chiến trường", i24NEWS cho hay.
Dù vậy, lượng lưới trên dường như vẫn chưa đủ khi xét tới quy mô chiến dịch của Israel ở miền nam Lebanon. "Có lẽ vì thế một số binh sĩ phải tìm tới lưới đánh cá để bù đắp", Altman nhận định.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây ra lệnh cho IDF mở rộng đáng kể quy mô chiến dịch tại miền nam Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn giữa hai bên.
"IDF đang huy động lực lượng lớn trên mặt đất và chiếm giữ các địa hình chiến lược. Chúng tôi đang củng cố vùng an ninh để bảo vệ những cộng đồng ở phía bắc, đồng thời triển khai nỗ lực trên quy mô toàn quốc nhằm thúc đẩy các giải pháp sáng tạo và đột phá để chống lại drone mang thuốc nổ", ông Netanyahu cho hay.
Phạm Giang (Theo War Zone, i24NEWS, BBC)
