Từ đầu năm 2026, Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp mắc não mô cầu tại Hà Nội, Hà Tĩnh, Lào Cai… và mới đây là Phú Quốc, nơi có 1 bệnh nhi (11 tuổi) qua đời do viêm màng não mô cầu.
Trước đó, trẻ chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu thoáng qua, gia đình nghĩ là cảm sốt thông thường. Nhưng rất nhanh, cơn sốt tăng cao, những nốt ban lan rộng và trẻ bắt đầu khó thở, buộc phải đi cấp cứu, tuy nhiên đã quá trễ.
Câu chuyện này là một trong rất nhiều trường hợp đau lòng đã xảy ra, minh chứng cho sự tàn khốc của bệnh do não mô cầu - căn bệnh lây qua đường hô hấp, khởi phát bệnh với các triệu chứng giống cúm và có thể tiến triển thành viêm màng não, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng nặng, hoặc tử vong chỉ trong 24 giờ.
Nếu sống sót, nhiều bệnh nhân vẫn gặp di chứng suốt đời như: điếc, liệt, mất chi, chậm phát triển tinh thần… (Ảnh: Sanofi).
Đây cũng là lý do Bộ Y tế đã ra yêu cầu không để dịch não mô cầu lan rộng. Những bước tiến của khoa học đã mở ra cơ hội mới giúp cộng đồng chủ động chặn đứng “tử thần” từ sớm thông qua vaccine não mô cầu tứ giá cộng hợp MenACYW-TT.
Thành tựu này vừa được báo cáo trong Hội thảo khoa học: “Từ bằng chứng lâm sàng tại Việt Nam đến công nghệ đột phá MenACYW-TT: Chiến lược bảo vệ tối ưu trước bệnh do não mô cầu xâm lấn” do Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức ngày 18/3, với sự đồng hành của Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam (công ty dược phẩm hàng đầu thế giới dẫn đầu trong lĩnh vực vaccine suốt 100 năm) và sự tham gia của hơn 600 chuyên gia cùng các cán bộ ngành y.
MenACYW-TT - Lá chắn giúp mẹ bảo vệ hành trình con khôn lớn
Thầy thuốc nhân dân, GS.TS.BS Trần Minh Điển - Chủ tịch Hội Nhi Khoa Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương phát biểu khai mạc hội thảo (Ảnh: Sanofi).
GS.TS.BS Trần Minh Điển cho biết: “Việt Nam đã có dữ liệu chứng minh sự lưu hành của các nhóm huyết thanh não mô cầu A, C, Y và W ở cả trẻ nhỏ và người lớn. Trong đó, nhóm huyết thanh W và C được ghi nhận là có độc lực và gây tử vong cao hơn. Vì vậy, chiến lược dự phòng cần cân nhắc đến việc bảo vệ đầy đủ trước các nhóm huyết thanh quan trọng này”.
Kết luận trên đến từ nghiên cứu lâm sàng về vaccine não mô cầu được thực hiện tại Việt Nam năm 2025.
TS.BS Lê Kiến Ngãi - Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương chia sẻ tại sự kiện (Ảnh: Sanofi).
Báo cáo tại hội thảo, TS.BS Lê Kiến Ngãi - Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương nhận định vaccine MenACYW-TT là bước đột phá công nghệ trong cuộc chiến chống lại não mô cầu.
MenACYW-TT được ứng dụng công nghệ cộng hợp mới giúp tinh chỉnh từng chi tiết nhỏ như: rút ngắn chuỗi polysaccharide, thêm đoạn nối, đổi protein mang giúp hệ miễn dịch “học bài” nhanh nhất, kích thích cơ thể tạo ra phản ứng bảo vệ mạnh mẽ hơn và bền bỉ hơn trước nhiều chủng huyết thanh và trên nhiều độ tuổi.
“Điều này không chỉ đơn giản hóa lịch tiêm, giảm số lần trẻ phải chịu đau, mà còn giúp tiết kiệm chi phí và thời gian cho phụ huynh. Mặt khác, MenACYW-TT là hỗn dịch pha sẵn nên giúp tăng cường sự chính xác trong thực hành an toàn tiêm chủng”, TS.BS Lê Kiến Ngãi phân tích.
Cũng trong hội thảo, PGS.TS.BS. Lê Thị Thanh Xuân - Phó viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng, Đại học Y Hà Nội đã báo cáo về kết quả thử nghiệm lâm sàng pha III của MenACYW-TT tại Việt Nam.
Theo đó, tỷ lệ đáp ứng miễn dịch trên người Việt sau 1 liều tiêm duy nhất đạt mức rất cao với tất cả các chủng huyết thanh: C (98,6%), Y (96,0%), W (95,0%) và A (73,6%). Mặt khác, vaccine còn làm giảm 90% nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu gây ra bởi nhóm huyết thanh A, C, Y, W và hạn chế khả năng lây lan bệnh trong cộng đồng.
Với hiệu quả đã được chứng minh, vaccine MenACYW-TT đã được Bộ Y tế Việt Nam chấp thuận mở rộng chỉ định cho trẻ em nhỏ và người lớn không giới hạn tuổi, mang đến sự bảo vệ sớm và quan trọng, lấp đầy khoảng trống miễn dịch ở trẻ nhỏ.
Vaccine MenACYW-TT tạo đáp ứng miễn dịch tối ưu cho trẻ nhỏ và người lớn (Ảnh: Sanofi).
Để thế hệ sau được lớn lên khỏe mạnh, khoa học phải đi trước một bước và công nghệ phải đi xa hơn mọi giới hạn. Đó chính là lý do sứ mệnh “Miễn dịch phủ xa - Công nghệ đột phá” được gửi gắm vào vaccine não mô cầu thế hệ mới MenACYW-TT.
Giải pháp đã có, giờ là lúc các bậc phụ huynh cần hành động ngay để bảo vệ con em mình, vì trong cuộc đua với não mô cầu, chủ động bảo vệ sớm và bảo vệ rộng chính là cách duy nhất để chiến thắng.
