Sáng 10/4, tại buổi tọa đàm nhân dịp kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Viện Dược liệu, TS Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu cho biết, Viện được thành lập từ năm 1961, là cơ sở nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ đầu ngành về dược liệu tại Việt Nam.
Đến nay, Viện đã xây dựng được hệ thống nghiên cứu toàn diện, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị dược liệu: từ điều tra tài nguyên, bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống, phát triển vùng trồng, tiêu chuẩn hóa chất lượng, đến nghiên cứu hóa thực vật, công nghệ chiết xuất, đánh giá tác dụng sinh học và bào chế sản phẩm.
TS Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu (Ảnh: Trần Minh).
Nhiều giống cây thuốc quý đã được nhập nội và di thực thành công, qua đó, góp phần chủ động nguồn nguyên liệu trong nước.
Trong những năm gần đây, Viện được đầu tư hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, với nhiều phòng thí nghiệm hiện đại về phân tích tiêu chuẩn, dược lý, bào chế và công nghệ sinh học.
Công tác điều tra tài nguyên dược liệu được triển khai rộng khắp, ghi nhận hơn 5.000 loài cây thuốc; đồng thời lưu giữ hàng trăm nguồn gen quý hiếm, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu tổng thể về tài nguyên dược liệu Việt Nam.
Bên cạnh đó, Viện đã phục hồi giống bản địa, nhập nội và đánh giá hàng chục giống dược liệu có giá trị kinh tế cao; ban hành gần 100 quy trình kỹ thuật trồng trọt, nhân giống theo tiêu chuẩn GACP-WHO; chuyển giao kỹ thuật cho nhiều địa phương, góp phần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung.
Viện đã điều tra, thu thập tri thức sử dụng cây thuốc của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số như Thái, H'Mông, Mường, Dao, Jrai, Khmer… Đồng thời sưu tầm, bảo tồn và phát triển nhiều nguồn gen dược liệu quý hiếm, góp phần giữ gìn tài nguyên sinh học quốc gia.
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đánh giá những kết quả Viện Dược liệu đạt được đã góp phần thiết thực vào việc triển khai các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển y dược cổ truyền, phát triển công nghiệp dược và tăng cường tự chủ nguồn nguyên liệu làm thuốc.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: Trần Minh).
Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Y tế cũng chỉ ra thực trạng về nguồn dược liệu chưa ổn định và bền vững; quy mô sản xuất còn phân tán; công nghiệp chế biến chưa phát triển tương xứng; liên kết giữa nghiên cứu - sản xuất - thị trường còn hạn chế; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần tiếp tục được đẩy mạnh.
Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị Viện Dược liệu tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược liệu. Tập trung vào các nghiên cứu có tính ứng dụng cao, giải quyết trực tiếp các vấn đề thực tiễn; đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, kết hợp giữa y học cổ truyền với công nghệ sinh học, công nghệ dược hiện đại.
Bên cạnh đó, Viện cần tập trung bảo tồn, khai thác và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quốc gia.
Chủ động xây dựng các vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn, gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Tăng cường phối hợp với các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, để phát triển dược liệu gắn với sinh kế người dân và phát triển kinh tế - xã hội.
Thúc đẩy phát triển công nghiệp dược liệu theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp; nâng cao năng lực kiểm nghiệm, kiểm định, tiêu chuẩn hóa chất lượng; xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế.
Tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu số về dược liệu; ứng dụng công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và quản lý chất lượng. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp thu các tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến, nâng cao năng lực nghiên cứu và hội nhập...
Tại sự kiện, thừa ủy quyền của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trao tặng Huân chương Lao động Hạng III và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các cá nhân tiêu biểu của Viện Dược liệu. Thứ trưởng cũng trao Bằng khen của Bộ trưởng Y tế cho các tập thể có thành tích xuất sắc.
