Rao bán thuốc tiêm dự phòng trước phơi nhiễm HIV giả
Vừa qua, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã phát thông tin cảnh báo về việc xuất hiện thuốc tiêm dự phòng trước phơi nhiễm HIV giả.
Sản phẩm bị cảnh báo có tên thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) injection 463,5 µg/1,5 mL (309 mg/mL), không có số đăng ký lưu hành. Theo thông tin ghi trên nhãn, thuốc được cho là sản xuất tại Công ty Gilead Sciences Inc. (Hoa Kỳ).
Tuy nhiên, sản phẩm này chưa từng được cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam. Ngoài ra, cơ sở sản xuất liên quan cũng chưa có bất kỳ thuốc nào được cấp phép lưu hành trong nước.
Thuốc Yeztugo bị giả mạo thương hiệu rao bán trên mạng (Ảnh minh họa: Gilead Sciences).
Đáng chú ý, báo cáo của Công ty TNHH SNB-REACT Việt Nam cho biết, người bị phát hiện rao bán thuốc giả nêu trên là ông Trần Thái H., tự giới thiệu làm việc tại Bệnh viện Nhi đồng 1 trên các nền tảng mạng xã hội. Sau đó, phía Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết, ông H. từng làm tại đây nhưng đã nghỉ việc từ tháng 5/2025.
Thông tin trên khiến nhiều người lo lắng, khi hiện tại Việt Nam có hàng trăm nghìn người sống chung với HIV, và đại dịch này vẫn còn diễn biến phức tạp, nguy cơ quay trở lại còn cao.
Riêng TPHCM, đến cuối năm 2025, địa phương quản lý khoảng 66.000 người nhiễm HIV, và mỗi năm phát hiện gần 5.000 ca mắc mới. Trong đó, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới chiếm hơn 50%.
Hành động của nơi quản lý 1.500 bệnh nhân HIV
Trao đổi với phóng viên Dân trí, BSCKII Phạm Xuân Hải, Phó Giám đốc điều hành Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú (TPHCM) cho biết, hiện nơi này quản lý và điều trị cho hơn 1.500 bệnh nhân HIV, không chỉ là người dân trong khu vực mà còn đến từ nhiều địa phương khác.
Việc có số lượng bệnh nhân điều trị HIV lớn đòi hỏi đơn vị cần có sự tổ chức chặt chẽ và chuyên môn cao.
Bác sĩ Hải cho biết, trong giai đoạn đầu chuyển mô hình mới từ Trung tâm Y tế khu vực Thủ Đức, Trạm không gặp nhiều khó khăn nhờ kế thừa đầy đủ hệ thống sẵn có. Do đó, cơ sở này đã tập trung ngay vào việc nâng cao chất lượng phục vụ, cải thiện trải nghiệm cho người bệnh.
Trong vấn đề điều trị HIV, công tác quản lý và điều trị bệnh nhân nhiễm được duy trì ổn định, không gặp nhiều xáo trộn dù có sự chuyển giao tổ chức. Nguồn thuốc ARV của trạm hiện được cung ứng đầy đủ, đảm bảo 100% nhu cầu sử dụng của bệnh nhân.
Khu vực khám, xét nghiệm và theo dõi định kỳ dành cho người nhiễm HIV/AIDS tại Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú (Ảnh: Hoàng Lê).
Bên cạnh đó, Trạm cũng triển khai đồng bộ các dịch vụ cận lâm sàng, xét nghiệm ngay tại cơ sở nhằm tạo thuận lợi, giúp người bệnh giảm chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.
Trước thông tin Bộ Y tế cảnh báo về tình trạng thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV giả được rao bán trên mạng, Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú đã nhanh chóng triển khai các biện pháp truyền thông và cảnh báo đến người dân.
Cụ thể, Trạm đã tham mưu UBND phường thông qua Phòng Văn hóa - Xã hội phát đi thông báo khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác với các loại thuốc không rõ nguồn gốc, không được cấp phép lưu hành. Người dân được hướng dẫn liên hệ trực tiếp với Trạm để được tư vấn, sử dụng thuốc đúng cách và đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, Trạm cũng thiết lập đường dây nóng (0917.339.442) nhằm tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ kịp thời các vấn đề liên quan đến dịch bệnh, việc khám chữa bệnh nói chung và thuốc điều trị - trong đó có thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV - nói riêng.
Người rao bán thuốc dự phòng HIV giả là điều dưỡng tại bệnh viện
Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa phê duyệt các loại thuốc điều trị HIV thế hệ mới dạng tiêm tác dụng kéo dài (như lenacapavir hay cabotegravir).
Hiện nay, nước ta chỉ triển khai thuốc kháng virus ARV và thuốc dự phòng trước phơi nhiễm PrEP.
Trong đó, theo Bộ Y tế, ARV là thuốc giúp người nhiễm HIV đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện, từ đó không lây truyền cho người khác và duy trì hệ miễn dịch ổn định. Nhưng với thuốc này, người bệnh phải sử dụng suốt đời.
Tại Việt Nam, ARV bắt đầu được triển khai từ những năm đầu thập niên 2000. Đến năm 2004, chương trình điều trị ARV được triển khai tại Việt Nam với sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Đến nay, đã có hơn 180.000 người đang được điều trị ARV trên toàn quốc.
Sau gần 30 năm triển khai, ARV đã mang lại những thành tích quan trọng trong công cuộc phòng chống HIV tại Việt Nam. Tỷ lệ người nhiễm HIV đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện tại Việt Nam hiện đạt trên 96% trong số người được điều trị (vượt mục tiêu 95% của UNAIDS), trong khi tỷ lệ tử vong liên quan đến AIDS cũng giảm đáng kể.
Với lenacapavir, loại thuốc này đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cũng như Ủy ban châu Âu phê duyệt từ năm 2022.
Theo thông tin do phóng viên ghi nhận được, ông Trần Thái H. – người rao bán thuốc lenacapavir giả - hiện là điều dưỡng làm việc tại một bệnh viện công lập ở TPHCM, có tài khoản mạng xã hội tên I.N. thu hút rất nhiều lượt tương tác.
Sau khi Bộ Y tế phát cảnh báo, các quảng cáo thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV của ông H. đã bị gỡ bỏ, nhưng trang cá nhân vẫn còn hoạt động. Hiện tại, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra vụ việc.
