Sốt xuất huyết tăng mạnh, chuyên gia chỉ nhiều hiểu lầm phổ biến

Theo số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 31.927 ca mắc và 4 trường hợp tử vong. 

Dù tình hình vẫn đang được theo dõi, giám sát chặt chẽ, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nhận định số ca mắc có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới nếu các biện pháp phòng chống không được triển khai quyết liệt, thường xuyên.

Dịch sốt xuất huyết bùng phát không chỉ theo chu kỳ

Theo ông Sơn, sốt xuất huyết tại Việt Nam những năm gần đây vẫn có xu hướng gia tăng theo chu kỳ, xen kẽ những năm có số mắc cao. Tuy nhiên, ngoài yếu tố chu kỳ, nhiều điều kiện khác đang tác động đến sự gia tăng của bệnh như thời tiết nóng lên, mưa thất thường, tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và sự tồn tại của nhiều vật chứa nước trong khu dân cư. 

Những yếu tố này có thể khiến dịch xuất hiện sớm, kéo dài và khó kiểm soát hơn nếu cộng đồng không duy trì thường xuyên các biện pháp phòng bệnh.

Thực tế giám sát đầu năm nay, số ca mắc đã được ghi nhận từ sớm và tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố phía Nam.

Đại diện Cục Phòng bệnh cũng lưu ý, trong thời gian tới, bệnh có thể tiếp tục gia tăng, nhất là vào các tháng mùa mưa. Bên cạnh yếu tố thời tiết nóng ẩm đến sớm, điều kiện sinh hoạt và tập quán tích trữ nước tại một số khu vực cũng tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản, phát triển.

Nhiều hiểu lầm trong cộng đồng làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Ông Sơn lưu ý một bộ phận người dân hiện vẫn chưa nắm đầy đủ các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết.

Theo đại diện Bộ Y tế, một hiểu lầm phổ biến là cho rằng muỗi truyền bệnh chỉ sinh sản ở nơi nước bẩn. Trên thực tế, muỗi vằn thường đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước sạch hoặc nước tương đối sạch ở trong và quanh nhà. Chum, vại, lọ hoa, xô chậu, khay nước hay lốp xe cũ đều có thể trở thành nơi phát sinh bọ gậy nếu không được kiểm tra, vệ sinh thường xuyên.

Một hạn chế khác là nhiều người vẫn chủ yếu trông chờ vào phun hóa chất. Ông Sơn cho biết đây là biện pháp chuyên môn cần thiết khi xử lý ổ dịch, nhưng không thể thay thế việc loại bỏ nơi muỗi sinh sản và diệt bọ gậy hằng tuần. Nếu chỉ chờ đến khi có phun hóa chất mới triển khai phòng bệnh, hiệu quả kiểm soát dịch sẽ không cao.

Bộ Y tế cũng cho biết không ít người mới chỉ chú trọng phòng muỗi đốt vào ban đêm. Trong khi đó, muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết thường đốt người vào ban ngày. Vì vậy, các biện pháp phòng muỗi cần được thực hiện cả ban ngày, nhất là với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người sống tại khu vực có nguy cơ.

Ngoài ra, khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người dân không nên tự điều trị tại nhà. Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, theo dõi và hướng dẫn xử trí kịp thời.

Mỗi hộ gia đình là tuyến đầu trong phòng chống sốt xuất huyết

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, mỗi gia đình cần duy trì việc kiểm tra, loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước trong và quanh nhà, đồng thời đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt để hạn chế muỗi đẻ trứng. 

Người dân cũng cần thay nước bình hoa, cọ rửa dụng cụ chứa nước và diệt bọ gậy theo hướng dẫn của ngành y tế. 

Bên cạnh việc loại bỏ nơi muỗi sinh sản, các biện pháp phòng muỗi đốt cần được thực hiện thường xuyên. Bộ Y tế khuyến cáo người dân ngủ màn, mặc quần áo dài tay và sử dụng biện pháp xua muỗi phù hợp. 

Người dân cần phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, trong đó có phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn. 

 “Không có lăng quăng, bọ gậy thì không có nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết. Mỗi gia đình cần dành thời gian hằng tuần để kiểm tra, loại bỏ nơi muỗi sinh sản và chủ động phòng muỗi đốt”, ông Sơn nhấn mạnh.

Đại diện Bộ Y tế cho rằng những việc làm nhỏ nhưng được duy trì thường xuyên sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng. 

Trong bối cảnh số ca mắc xuất hiện sớm và có xu hướng gia tăng tại một số địa phương, việc thực hiện đều đặn các biện pháp phòng bệnh tại hộ gia đình tiếp tục là giải pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ dịch bùng phát trong mùa mưa.