Quốc hội chiều nay thảo luận về báo cáo của Chính phủ đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và định hướng 2026-2030.
Đại biểu Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) đánh giá sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình mới cơ bản đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại, phục vụ người dân tốt hơn.
Tuy nhiên, tại các xã miền núi sau sáp nhập, việc bố trí trụ sở còn bất cập khi nhiều nơi phải làm việc phân tán ở 2-3 địa điểm cách xa trên 10km. Đại biểu kiến nghị Chính phủ có cơ chế đặc thù cho phép xây dựng trụ sở phù hợp quy hoạch, bảo đảm hiệu quả vận hành bộ máy.
Đại biểu Huân cũng chỉ ra, sau khi kết thúc cấp huyện, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trở thành lực lượng nòng cốt thực thi phân cấp, phân quyền. Cấp xã trực tiếp giải quyết công việc cho người dân, mọi quyết định đều tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân.
Đại biểu nêu: "Một trưởng phòng kinh tế - hạ tầng, trưởng phòng đô thị, hạ tầng đô thị hoặc trưởng phòng văn hóa - xã hội phải tham mưu nhiều việc, nhiều nhiệm vụ của 6-7 sở, ngành, lĩnh vực. Điều này làm gia tăng áp lực lớn về trách nhiệm pháp lý, đòi hỏi công chức, lãnh đạo phải đáp ứng năng lực chuyên môn nghiệp vụ toàn diện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ".
Tuy nhiên, đại biểu nêu thực tế mức phụ cấp chức vụ của cán bộ, công chức cấp xã còn thấp, chưa xứng đáng với tính chất công việc nhân sự đang đảm nhiệm và có khoảng cách khá xa so với mức phụ cấp của công chức quản lý cấp tỉnh.
Ông Huân cho biết, trưởng phòng ở xã, phường được hưởng phụ cấp là 0,25, cấp phó phòng là 0,15; với cấp tỉnh thì trưởng phòng có phụ cấp 0,5, phó phòng 0,3 lần mức lương cơ sở.
Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ có đánh giá tổng thể về chế độ chính sách tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức ở xã, phường và sớm có giải pháp đồng bộ để đội ngũ yên tâm công tác, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.
Tạo không gian pháp lý an toàn để cán bộ dám dấn thân vì lợi ích chung
Đại biểu Tô Ái Vang (TP Cần Thơ) nêu rõ yêu cầu của sự phát triển đòi hỏi Chính phủ phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân trách nhiệm.
Bà nêu thực tiễn, công tác quản lý luôn phát sinh vấn đề mới, trong khi pháp luật chậm cập nhật, còn thiếu sự đồng bộ. Nếu không có cơ chế bảo vệ thì cán bộ địa phương, thậm chí cán bộ trung ương sẽ không dám làm, không dám quyết, yêu cầu phải thực hiện đúng theo quy trình, quy định, dẫn đến chậm trễ so với yêu cầu bứt phá.
Đảng đã nhiều lần nhấn mạnh bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, tuy nhiên mới chỉ dừng ở chủ trương, quy định nội bộ mà chưa được thể chế hoá đầy đủ thành luật, nên còn thiếu vùng an toàn pháp lý cho công cuộc đổi mới vì lợi ích chung.
Nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm rà soát và trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ công chức và Luật Viên chức, cụ thể hóa Kết luận số 14 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, thống nhất với các nguyên tắc quản lý cán bộ, công chức, viên chức hiện nay.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nhận định, công cuộc cải cách thủ tục hành chính vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Hiện còn nhiều thủ tục hành chính phiền hà, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.
Theo báo cáo năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2024, vẫn có gần 24% doanh nghiệp phải dành hơn 10% thời gian làm việc để tìm hiểu và thực hiện các quy định về thủ tục hành chính. Điều đó cho thấy các quy định về thủ tục hành chính còn chưa rõ ràng, khó tiếp cận.
Theo ông, nhiều nút thắt trong các thủ tục hành chính có tính chất liên ngành. Các thủ tục liên ngành liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính vẫn còn nhiều vướng mắc mang tính cấu trúc, dẫn đến thời gian thẩm định kéo dài.
Theo phản ánh của một số nhà đầu tư, có những dự án phải mất nhiều năm chỉ để hoàn thành thủ tục ban đầu, thậm chí có những dự án bế tắc, không thể triển khai, gây lãng phí nguồn lực rất lớn.
Đặc biệt, thủ tục kéo dài, chi phí tuân thủ cao cũng chính là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tăng năng suất lao động tổng hợp của nền kinh tế, là 1 trong 2 chỉ tiêu không đạt trong nhiệm kỳ vừa qua.
Do đó, cần xác định đơn giản hóa thủ tục không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà là giải pháp trọng tâm để khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin thị trường.
Từ đây, ông Hiếu cho rằng cần rà soát để phân định rõ: "Thủ tục nào còn cần thiết thì đơn giản hóa, thủ tục nào lỗi thời thì bãi bỏ, thủ tục nào có thể thay tiền kiểm bằng hậu kiểm thì nhất thiết phải chuyển đổi để tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng giữ nguyên tư duy xin - cho".
Cần ưu tiên tập trung rà soát các thủ tục tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người dân, có sức lan tỏa lớn đến toàn nền kinh tế, như đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường... Ông đề nghị xây dựng bộ chỉ số cụ thể để đánh giá về thủ tục hành chính, trên cơ sở lấy kết quả thực tế làm thước đo, tránh hình thức.
Thay vì chỉ báo cáo số lượng thủ tục đã cắt giảm, ông đề nghị đánh giá dựa trên thời gian thực tế hoàn thành thủ tục, số lần phải đi lại của người dân, chi phí tuân thủ thực tế, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
