Tại hội trường sáng 21/4, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo trước Quốc hội, làm rõ các nội dung liên quan tới chính sách tài khoá, phát triển thị trường tài chính, chính sách thuế, quản lý tài sản công, giải ngân vốn đầu tư công, thu chi ngân sách.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mục tiêu tăng trưởng hai con số là yêu cầu tất yếu để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển đến năm 2045, song cũng là thách thức rất lớn trong bối cảnh hiện nay.
Theo ông, từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới duy trì được tăng trưởng hai con số liên tục trên 10 năm để bứt phá từ nước đang phát triển lên nước phát triển. Trong khi đó, hơn 40 năm đổi mới, Việt Nam mới chỉ có 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa từng đạt mức hai con số.
"Thế nhưng, đây là con đường tất yếu chúng ta đã chọn và nhận được sự đồng thuận rất cao. Chính phủ đã chỉ ra được mục tiêu phấn đấu với 59 chỉ tiêu của ngành, lĩnh vực và 11 nhóm giải pháp trong giai đoạn tới, đặc biệt là 92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ trưởng cho biết, ngay trong quý 1, nền kinh tế đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với tăng trưởng đạt 7,9%, xuất khẩu tăng trên 19%, giải ngân đầu tư công tăng 1,2% so với cùng kỳ và số doanh nghiệp thành lập mới tăng hơn 31,7%.
Tuy nhiên, từ quý 2 trở đi, nền kinh tế chịu tác động rõ hơn từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là xung đột Trung Đông và biến động giá dầu.
Theo đánh giá của các chuyên gia, cứ giá dầu thô tăng 10% sẽ làm giảm tăng trưởng 0,4% và làm lạm phát tăng 0,5%. Giá dầu tăng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng mà còn kéo theo giá các sản phẩm hóa dầu, đầu vào sản xuất như phân bón, vật tư...
"Như anh Tào Đức Thắng, Tổng Giám đốc của Viettel có báo cáo với tôi là hiện nay giá một sợi cáp quang đã tăng gấp 6 lần so với cùng thời điểm", Bộ trưởng dẫn chứng thực tế và cho rằng, giá dầu tăng cũng gây áp lực lớn lên các ngành như công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, Bộ trưởng cho biết các quý còn lại phải đạt mức tăng trưởng từ 10-11%. Trước yêu cầu này, Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết là rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng, giao chỉ tiêu cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới.
Cùng với đó là phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, vừa đảm bảo cung ứng vốn cho nền kinh tế, vừa giữ ổn định vĩ mô. Chính sách thuế sẽ được hoàn thiện theo hướng “thu đúng, thu đủ, thu kịp thời”, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – hiện chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 50% GDP.
Về đầu tư công, Chính phủ đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được giao, trong đó Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc trong tuần này nhằm thúc đẩy giải ngân đúng tiến độ năm 2026.
Sửa đổi 4 luật thuế
Một trong những nội dung được Bộ trưởng Tài chính đặc biệt nhấn mạnh là xử lý các dự án tồn đọng.
Theo ông, hiện có khoảng 200.000ha đất và nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỷ đồng đang bị “đóng băng” trong các dự án chậm triển khai. Con số này tương đương gấp 3 lần tổng vốn đầu tư công dự kiến năm 2026 (khoảng 1,1 triệu tỷ đồng).
“Đây vừa là điểm nghẽn, vừa là nguồn lực lớn nếu được tháo gỡ sẽ tạo động lực tăng trưởng rất quan trọng”, ông Ngô Văn Tuấn nói.
Bộ trưởng Tài chính đề nghị Quốc hội tiếp tục ủng hộ, giám sát để xử lý hiệu quả các dự án tồn đọng theo các nghị quyết liên quan.
Bộ Tài chính cũng sẽ trình sửa đổi 4 luật thuế gồm: thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm tháo gỡ rào cản, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.
Về nhu cầu vốn, Bộ trưởng cho biết tổng đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến phải nâng từ 33,1% GDP lên khoảng 40%, tương đương tăng 2,2 lần so với giai đoạn trước; riêng ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI cần tăng 1,7 lần.
Đáng chú ý, nếu không cải thiện hiệu quả đầu tư ICOR từ mức 4,6 hiện nay xuống khoảng 4-4,5, thì để đạt tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội có thể phải lên tới 70% GDP.
Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận nền kinh tế đang phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng – kênh cung cấp vốn ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn dài hạn phải dựa vào thị trường vốn.
Hiện, thị trường cổ phiếu đã có bước tiến đáng kể khi được các tổ chức quốc tế nâng hạng từ cận biên lên mới nổi. Trong khi đó, thị trường trái phiếu Chính phủ đang phục hồi, với quy mô huy động năm 2025 đạt khoảng 800.000 tỷ đồng và mục tiêu năm nay là 900.000 tỷ đồng.
Để phát triển thị trường vốn bền vững, Bộ trưởng nhấn mạnh cần cải cách đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến phát triển các chủ thể tham gia thị trường, đặc biệt là các định chế trung gian chuyên nghiệp.
“Nhà đầu tư cần sự an tâm về hiệu quả, kiểm soát dòng tiền và khả năng thu hồi vốn. Vai trò của các tổ chức trung gian và cơ quan giám sát là then chốt để tạo niềm tin cho thị trường”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
