Nổi tiếng từ nhỏ cùng nhóm Jackson 5, Michael Jackson trở thành một trong những nghệ sĩ solo bán album chạy nhất lịch sử, định hình lại dòng nhạc pop. Những album như Thriller, Bad và Dangerous phá vỡ hàng loạt kỷ lục, gắn bó với nhiều thế hệ, trong khi các video ca nhạc mang tính cách mạng cùng phong cách vũ đạo đặc trưng biến Jackson thành biểu tượng văn hóa.
Ngoài lĩnh vực giải trí, ông còn được biết đến với các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ hàng chục tổ chức từ thiện và sử dụng tầm ảnh hưởng của mình để thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo.
Nhưng bên cạnh thành công, cuộc đời Michael Jackson nhiều lần bị phủ bóng bởi những tranh cãi pháp lý. Từ đầu thập niên 1990, ông đối mặt với hàng loạt cáo buộc xâm hại tình dục trẻ em, dẫn đến các cuộc điều tra hình sự, kiện tụng dân sự và làn sóng chỉ trích dữ dội từ truyền thông. Ngay cả sau khi ca sĩ qua đời vào năm 2009, các vấn đề pháp lý liên quan đến những cáo buộc đó vẫn tiếp diễn.
Xét tổng thể, những rắc rối pháp lý này đóng vai trò trung tâm trong việc định hình di sản của Michael Jackson. Với nhiều người, chúng là phần không thể tách rời khỏi hình ảnh công chúng của ông; với người khác, chúng gợi ra những câu hỏi rộng hơn về danh tiếng, quyền lực và trách nhiệm giải trình.
Câu chuyện về Michael Jackson không thể chỉ được hiểu qua âm nhạc, mà còn được định nghĩa bởi nhiều thập kỷ xung đột pháp lý diễn ra song song với hành trình vươn lên đỉnh cao rồi trượt dốc của ông.
Cáo buộc đầu tiên và thỏa thuận bí mật
Tháng 8/1993, những cáo buộc xâm hại tình dục trẻ em đối với Michael Jackson lần đầu tiên được công khai.
Cậu bé 13 tuổi Jordan Chandler cáo buộc ca sĩ có hành vi không đúng mực. Chandler gặp Jackson vào đầu 1993 thông qua quan hệ quen biết của gia đình. Khi cả hai thân thiết hơn, Chandler cùng gia đình dành nhiều thời gian với nam ca sĩ tại trang trại Neverland và đồng hành trong các chuyến đi. Theo những lời kể sau này, Jackson đã vun đắp tình bạn với cậu bé qua những cuộc gọi điện thoại thường xuyên, quà tặng và những chuyến thăm qua đêm.
Chandler cáo buộc bị Jackson xâm hại tình dục trong nhiều tháng, bao gồm việc đụng chạm và các hành vi tình dục không phù hợp. Những cáo buộc này dẫn đến cuộc điều tra hình sự của nhà chức trách ở Los Angeles và Santa Barbara, cùng vụ kiện dân sự do gia đình cậu bé đệ trình.
Jackson công khai phủ nhận cáo buộc. Đội ngũ luật sư của ca sĩ lập luận rằng ông đang bị nhắm mục tiêu vì lợi ích tài chính.
Michael Jackson và cậu bé 13 tuổi Jordan Chandler tại sự kiện World Music Awards năm 1993. Ảnh: Sipa
Tháng 1/1994, Jackson đạt được thỏa thuận dân sự với gia đình Chandler. Các báo cáo vào thời điểm đó cho biết số tiền bồi thường tới hơn 23 triệu USD, dù các điều khoản chính xác được giữ bí mật. Thỏa thuận này không phải là sự thừa nhận tội lỗi. Jackson vẫn khẳng định vô tội, đội ngũ luật sư của ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận này nhằm tránh kiện tụng kéo dài.
Cuối 1994, các công tố viên tuyên bố sẽ không truy tố, viện dẫn lý do thiếu bằng chứng và nạn nhân không muốn làm chứng. Dù kết thúc mà không dẫn tới truy tố hình sự, vụ việc đã tạo nên một khuôn mẫu bám theo Jackson suốt nhiều năm sau: những cáo buộc nghiêm trọng, sự chú ý dữ dội từ truyền thông và các cách dàn xếp pháp lý.
Ngay sau vụ Chandler, ngôi sao nhạc pop bị cậu bé Jason Francia tố cáo hành vi lạm dụng. Francia là con trai của một người giúp việc từng làm cho Jackson. Cậu bé kể với điều tra viên rằng bị đưa đến nhà Jackson và bị đụng chạm không phù hợp. Gia đình Francia đệ đơn kiện dân sự, sau đó chấp thuận dàn xếp ngoài tòa án. Cũng như vụ Chandler, thỏa thuận này không dẫn đến một bản án hình sự hay bất kỳ sự thừa nhận sai phạm nào.
Jackson tiếp tục phủ nhận mọi cáo buộc. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhiều cáo buộc, mỗi cáo buộc đều liên quan đến những cậu bé từng ở bên cạnh ông, góp phần làm dấy lên nhiều tranh cãi xung quanh đời sống cá nhân của Jackson, ngay cả khi sự nghiệp của ông vẫn thành công về mặt thương mại.
Thói quen 'ngủ cùng trẻ em' gây tranh cãi
Tháng 2/2003, bộ phim tài liệu Living with Michael Jackson do nhà báo Martin Bashir sản xuất được phát sóng. Bộ phim mang đến những góc nhìn hiếm hoi về cuộc sống cá nhân của ca sĩ, bao gồm những cảnh quay ở trang trại Neverland cùng các em nhỏ, trong đó có cậu bé 13 tuổi Gavin Arvizo.
Jackson gặp Arvizo vào đầu những năm 2000 sau khi câu chuyện chống chọi ung thư của cậu bé được đưa tin trên truyền hình. Ông mời gia đình đến trang trại Neverland, cho họ ở lại trong thời gian dài. Trong phim tài liệu, Jackson nắm tay Arvizo và nói về tình bạn của họ, bày tỏ mong muốn mang lại sự an ủi và hỗ trợ cho những trẻ em đang phải đối mặt với bệnh hiểm nghèo.
Khoảnh khắc gây tranh cãi nhất là khi Jackson bảo vệ thói quen chia sẻ phòng ngủ với trẻ em. Ngồi cạnh Arvizo, ông nói rằng không thấy có gì sai trái, gọi đó là "điều tốt đẹp" và cho rằng nó phản ánh sự ngây thơ hơn là không đứng đắn. Ca sĩ mô tả phòng ngủ của mình là một không gian rộng lớn, lý giải việc sắp xếp như vậy là biểu hiện của sự hào phóng và quan tâm.
Những phát ngôn đó, cùng với đoạn phim, làm dấy lên lo ngại rộng khắp trong công chúng và kéo theo sự soi xét dữ dội từ truyền thông. Ít lâu sau khi chương trình phát sóng, giới chức hạt Santa Barbara mở cuộc điều tra hình sự. Cuộc điều tra sau đó tập trung vào các cáo buộc do Arvizo đưa ra, dẫn tới việc Jackson chính thức bị truy tố vào cuối 2003.
Phán quyết trắng án trong phiên tòa đình đám
Tháng 11/2003, Jackson bị buộc tội với nhiều tội danh hình sự, bao gồm xâm hại tình dục trẻ vị thành niên, cho nạn nhân sử dụng chất gây say để thực hiện hành vi phạm tội, âm mưu bắt cóc trẻ em và giam cầm trái phép.
Các cáo buộc xoay quanh lời tố giác của Arvizo, cho rằng Jackson đã xâm hại cậu bé tại trang trại Neverland của ca sĩ ở California. Công tố viên cũng cáo buộc Jackson tìm cách kiểm soát và gây ảnh hưởng đối với gia đình cậu bé.
Jackson không nhận tội đối với tất cả cáo buộc. Vụ án thu hút sự chú ý toàn cầu, mở màn cho một trong những phiên tòa hình sự liên quan người nổi tiếng đình đám nhất lịch sử hiện đại.
Michael Jackson đến tòa án ở California năm 2005. Ảnh: EPA
Phiên tòa xét xử bắt đầu vào tháng 1/2005 tại Santa Maria, California. Công tố viên trình bày lời khai của người tố cáo và các nhân chứng khác, nhằm chứng minh một mô thức hành vi lặp lại. Bên bào chữa công kích độ tin cậy của người tố cáo và gia đình, cho rằng họ bịa đặt cáo buộc vì động cơ trục lợi tài chính. Phiên tòa cũng xem xét lại những cáo buộc trước đó khi công tố viên tìm cách chứng minh hành vi sai trái có tiền lệ.
Tháng 6/2005, sau phiên tòa kéo dài nhiều tuần, bồi thẩm đoàn tuyên Jackson vô tội đối với tất cả cáo buộc.
Tranh chấp không ngừng cả sau khi chết
Sau khi được tuyên trắng án, Jackson phải đối mặt với khó khăn tài chính liên tiếp. Ông vướng vào nhiều tranh chấp pháp lý không liên quan đến cáo buộc lạm dụng, bao gồm các vụ kiện về nợ nần, hợp đồng và giao dịch kinh doanh.
Dù không có cáo buộc hình sự mới nào được đưa ra, những tranh cãi từ các vụ án trước đó vẫn tiếp tục định hình nhận thức của công chúng, ngay cả sau khi Jackson qua đời vì bị ngừng tim do ngộ độc Propofol cấp tính ở tuổi 50 vào tháng 6/2009. Trong những năm sau đó, di sản của ông trở thành tâm điểm của nhiều vụ kiện tụng, bao gồm tranh chấp liên quan di chúc, lợi ích kinh doanh và quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng lúc, những nghi vấn xoay quanh các cáo buộc trong quá khứ không biến mất. Trái lại, chúng trở thành một phần của các tranh luận kéo dài về di sản của Jackson, đặc biệt khi những cáo buộc mới tiếp tục xuất hiện tại tòa dân sự.
Năm 2013-2014, Wade Robson và James Safechuck đệ đơn kiện dân sự cáo buộc Jackson lạm dụng tình dục họ khi còn nhỏ. Robson, nam vũ công người Australia, gặp Jackson lần đầu lúc 5 tuổi sau khi chiến thắng một cuộc thi nhảy, trở thành khách thường xuyên tại trang trại Neverland. Còn Safechuck gặp Jackson khi là diễn viên nhí trong một buổi quay quảng cáo vào thập niên 1980, sau đó cùng đi du lịch và đến thăm nhà ca sĩ, bao gồm Neverland.
Michael Jackson và James Safechuck trong ảnh chụp năm 1988. Ảnh: Rex Features
Tại phiên tòa xét xử Jackson năm 2005, Robson ra làm chứng cho bên bào chữa và tuyên thệ rằng Jackson không hề lạm dụng mình. Safechuck không làm chứng tại tòa, dù trước đó đã đưa ra tuyên bố phủ nhận việc bị xâm hại. Về sau, cả hai nói rằng những lời phủ nhận trước đây là sai sự thật, đồng thời lập luận trong đơn kiện rằng họ chưa nhận thức đầy đủ những trải nghiệm đó cho đến khi trưởng thành.
Các đơn kiện dân sự nhắm vào di sản của Jackson, cùng các công ty liên quan đến ông, bao gồm MJJ Productions và MJJ Ventures. Đơn kiện cáo buộc những tổ chức này đã tạo điều kiện hoặc tiếp tay cho việc tiếp cận trẻ em, đồng thời không bảo vệ các nạn nhân khỏi bị xâm hại.
Phía quản lý di sản của Jackson phủ nhận toàn bộ cáo buộc và phản đối các vụ kiện trên cơ sở pháp lý, lập luận về thời hiệu khởi kiện và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp. Một thẩm phán đã bác các đơn kiện này vào năm 2021.
Phim tài liệu thổi bùng sóng gió mới
Năm 2019, phim tài liệu Leaving Neverland khiến các cáo buộc của Robson và Safechuck một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Cùng thời điểm, những thay đổi trong luật California tạm thời nới rộng thời hiệu khởi kiện đối với một số cáo buộc xâm hại tình dục, cho phép các vụ từng bị bác bỏ được khôi phục. Robson và Safechuck nộp lại đơn kiện theo luật sửa đổi; vụ việc dự kiến được đưa ra xét xử vào cuối 2026.
Luật sư Jonathan Steinsapir, đại diện di sản của Jackson, tuyên bố vào tháng 7/2023 rằng các cáo buộc của Robson và Safechuck chưa được chứng minh và không đúng sự thật; đồng thời lập luận rằng các nhân viên của Jackson không có nghĩa vụ pháp lý phải ngăn chặn hành vi bị cáo buộc đó.
Tháng 3/2026, ba anh em Edward, Dominic và Aldo Cascio cùng em gái Marie-Nicole Porte đệ đơn kiện mới, cáo buộc ca sĩ Smooth Criminal lạm dụng tình dục họ trong hơn một thập kỷ. Dù một số người con nhà Cascio trước đây từng phủ nhận bị Jackson xâm hại, hồ sơ kiện cho biết phim Leaving Neverland đã giúp họ đủ sức đối diện và thừa nhận những hành vi lạm dụng mà họ cáo buộc từng phải chịu dưới tay ngôi sao nhạc pop quá cố.
Luật sư đại diện di sản của Jackson gọi vụ kiện là "chiêu trục lợi tiền bạc trong tuyệt vọng".
Tuệ Anh (theo AETV, NBC)
